ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಏಕೆ ನಿಷಿದ್ಧ? ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾರಣಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸವು ಶಿವ-ವಿಷ್ಣು ಆರಾಧನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರ ತ್ಯಜಿಸಲು ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಉಲ್ಲೇಖ, ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರದ ಮಹತ್ವ, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು. ಇದು ಭಕ್ತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶುದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಜೀವನ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ವ್ರತದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹ ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಏಕೆ ನಿಷಿದ್ಧ? ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾರಣಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ
ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ
Image Credit source: Getty Images

Updated on: Nov 13, 2026 | 10:53 AM

ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರವಾದ ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು ಮಾಂಸಾಹಾರ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ಕೋಳಿ, ಕುರಿ ಅಥವಾ ಮೀನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ, ಈರುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯನ್ನೂ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ಏಕೆ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ? ಇದು ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವೇ ಅಥವಾ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆಯೇ? ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಿಂದಿರುವ 5 ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ಹರಿಹರರಿಗೆ (ಶಿವ ಮತ್ತು ಕೇಶವ) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾಸ:

ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸವು ಶಿವ ಮತ್ತು ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ತಿಂಗಳಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾಸದಾದ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ವ್ರತ, ಉಪವಾಸ ಹಾಗೂ ದೀಪಾರಾಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಭಗವಂತನ ಮೇಲೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲು ಈ ಸಮಯ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಹಿರಿಯರು ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶುದ್ಧವಾದ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆಹಾರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ದೇವರ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

Loading...

ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಉಲ್ಲೇಖ:

ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ಏಕೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ‘ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ ಮಹಾತ್ಮ್ಯಂ’ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಭಕ್ತರು ಆಹಾರ ನಿಯಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇಂದ್ರಿಯ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಜೀವನಶೈಲಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಫಲಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸಾ ಪಠಣ; ವಿಡಿಯೋ ವೈರಲ್!

ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ:

ಹಿಂದೂ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಾತ್ವಿಕ, ರಾಜಸಿಕ ಮತ್ತು ತಾಮಸಿಕ ಎಂದು ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾವು ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರವು ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆ, ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ. ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳು ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರವಾಗಿದ್ದು, ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ತಾಮಸಿಕ ಆಹಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಂತಹ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ:

ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರ ತ್ಯಜಿಸುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವವೆಂದರೆ ‘ಅಹಿಂಸೆ’. ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ದಯೆ ತೋರುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದಿರುವುದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ದೂರವಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ದಯೆ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಗುಣಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.

ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಶಿಸ್ತು:

ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ನಿಯಮಗಳು ಕೇವಲ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ಮಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಿತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ದುಶ್ಚಟಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಹಾಗೂ ದಾನಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಂಸಾಹಾರ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ದೂರವಿರುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಶಿಸ್ತನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ತಿಂಗಳು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ.

ಕೆಲವು ಭಕ್ತರು ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ ಪೂರ್ತಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕಾರ್ತಿಕ ಸೋಮವಾರ, ಏಕಾದಶಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂತಹ ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ವ್ರತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ 

ಅಕ್ಷತಾ ವರ್ಕಾಡಿ

ಅಕ್ಷತಾ ವರ್ಕಾಡಿ – ಮೂಲತಃ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಜೇಶ್ವರದ ವರ್ಕಾಡಿಯವರು. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ (M.C.J) ಎಂ.ಎ ಮಾಡಿದ್ದು, ಟಿವಿ9 ಡಿಜಿಟಲ್​ ಮೂಲಕ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ​ 3 ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವ ಇವರಿಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶ, ರಾಜಕೀಯ, ಕ್ರೈಂ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಇವರು ಓದುಗರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

Read More
Loading...
Unable to load recommendations.
Follow Us