ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವೈಫಲ್ಯವೇ?

Santosh Nair's article in 'Your India' series: ಭಾರತದ ನಗರಗಳು ತೀವ್ರ ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ. ಕೆರೆಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿದು, ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳು ಬತ್ತುತ್ತಿವೆ. ಮಳೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಂದರೂ, ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಲ್ಬಣಿಸಿದೆ. ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯು ಆರೋಗ್ಯದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನೂ ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ. ಕೆರೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಂತಹ ಪರಿಹಾರಗಳು ಅತಿ ಅಗತ್ಯ.

ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವೈಫಲ್ಯವೇ?
ನೀರು
Image Credit source: H2O Global news
Edited By:

Updated on: Oct 24, 2026 | 10:05 AM

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನರು ಒಂದು ಟ್ಯಾಂಕರ್ ನೀರಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ 260ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆರೆಗಳಿದ್ದವು. ಈಗ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 80ರಿಂದ 81 ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೀರು ಉಳಿದಿದೆ.ನಗರದ ಅನೇಕ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳೂ ಬತ್ತಿಹೋಗಿವೆ.

ಮುಂಬೈ ಸಮುದ್ರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಲಾಶಯಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ತಡವಾದಾಗ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರು ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಶೇ. 9ರಿಂದ 10ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿತ್ತು. ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮಟ್ಟ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲೂ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಬಳಕೆ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದೆ.

ಅಧಿಕೃತ ನೀರಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಕನಿಷ್ಠ 21 ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮಟ್ಟ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ನಗರಗಳು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಮಸ್ಯೆ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಮಳೆನೀರನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇವೆ, ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆರೆಗಳು ಬರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ನಗರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹಲವು ಕೆರೆಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳು, ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ. ಕೆರೆಗಳು ಮಳೆನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನೆಲದೊಳಗೆ ನೀರು ಸೇರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆರೆಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ, ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳಿಗೆ ನೀರು ತುಂಬುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ಬೊಜ್ಜಿನತ್ತ ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ: ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಲೆಮಾರಿನ ಎರಡು ಸವಾಲುಗಳು

ಅಂತರ್ಜಲ ನೆಲದೊಳಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ತಕ್ಷಣ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ನಿಂದ ನೀರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ ಪಂಪ್ ಮಾಡಿದರೂ ನೀರು ಬಾರದಿರಬಹುದು. ನೆಲದೊಳಗಿನ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಖಾಲಿಯಾಗಲು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಗಬಹುದು; ಮತ್ತೆ ತುಂಬಲು ಕೂಡ ಬಹಳ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರಿಂದ ಜನರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆಲವು ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ನೀರಿನ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ನೀರಿನ ಖರ್ಚನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್‌ನಂತೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನೀರನ್ನು ಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಶುದ್ಧ ನೀರು ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಜನರು ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದರಿಂದ ಟೈಫಾಯ್ಡ್, ಕಾಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನೀರಿನಿಂದ ಹರಡುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲುಷಿತ ನೀರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿರುವ ಅಂದಾಜು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ನಗರಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೀರಿಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು, ಮಳೆನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳಿಂದ ನೀರು ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಚೆನ್ನೈ 2019ರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಹೊಸ ಜಲಾಶಯಗಳು, ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ನಿಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಆದರೂ ಅಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ.

ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ತೀವ್ರವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಕೆರೆಗಳ ಜಾಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ನಿಮ್ಮ ನಗರ ನಾಳೆಯೇ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ನಗರದ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಏರಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಕುಸಿದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವೂ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

 

ವಾಣಿಜ್ಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ 

Santosh Nair

Santosh Nair is Editor (Network Coordination), TV9 Network. With over two decades in media, he has played pivotal roles in some of the best newsrooms in the country. He is an avid reader who pens his thoughts after deep-diving into the subject matter.

Read More
Loading...
Unable to load recommendations.
Follow Us