
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿವಾಹ ಎಂದರೆ ಮಂಟಪದ ವೈಭವ, ಶುಭ ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದ, ಮಂಗಳಾಷ್ಟಕಗಳ ಪಠಣ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದ ವಾತಾವರಣ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಚೋಂಧಲ್ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವೊಂದು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಮದುವೆ ನಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮದೇವತೆಯಾದ ರೇಣುಕಾ ಮಾತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ದಂತಕಥೆಯೇ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಈ ವಿಶೇಷ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಮ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೈಥಾನ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಚೋಂಧಲ್ (Chondhal) ಆಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀ ರೇಣುಕಾ ಮಾತೆಯು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಧಾನ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ದೇವಿಯನ್ನು ಅವಿವಾಹಿತ ದೇವತೆ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುವ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು, ಆಕೆಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಗ್ರಾಮದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಚೋಂಧಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರ ವಿವಾಹ ನಿಶ್ಚಯವಾದರೂ, ಮದುವೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಗ್ರಾಮದೊಳಗೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮದ ಗಡಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಾರುತಿ (ಹನುಮಂತ) ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದೊಳಗೆ ವಿವಾಹ ಮಂಟಪ ಹಾಕುವುದು ಹಾಗೂ ಮಂಗಳಾಷ್ಟಕಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದು ರೇಣುಕಾ ಮಾತೆಗೆ ಎಸಗುವ ಅಗೌರವ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಈ ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅಸುರನು ರೇಣುಕಾ ಮಾತೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಬಯಸಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಇಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆತನ ಕಾಟದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೇವಿಯು ಒಂದು ಕಠಿಣ ಷರತ್ತನ್ನು ಹಾಕಿದಳು. “ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಹರಿಯುವ ಪವಿತ್ರ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ದೇವಿಯು ಸವಾಲು ಒಡ್ಡಿದಳು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸಾ ಉಗಮದ ರೋಚಕ ಕಥೆ: ಬಂದೀಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ತುಳಸಿದಾಸರು ರಚಿಸಿದ ದಿವ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ
ದೇವಿಯ ಷರತ್ತನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅಸುರನು ತನ್ನ ವಿಶಾಲವಾದ ರಥದೊಂದಿಗೆ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ಹರಿವನ್ನು ಗ್ರಾಮದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಭೀಮನು ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ಹರಿವನ್ನು ತಡೆಯಲು ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಒದ್ದಾಗ ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಗೋದಾವರಿಯ ನೀರನ್ನು ಚೋಂಧಲ್ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ತರಲು ಆ ರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಷರತ್ತನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಅಸುರ ಹಾಗೂ ಅವನ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಶಾಪದಿಂದಾಗಿ ಕಲ್ಲುಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡರು ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆ. ಇಂದಿಗೂ ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕಂಡುಬರುವ ಬೃಹತ್ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಈ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಈ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ರೇಣುಕಾ ಮಾತೆಯು ಅವಿವಾಹಿತ ದೇವತೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಳು. ಜನರ ಭಕ್ತಿ, ದಂತಕಥೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಹೇಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಚೋಂಧಲ್ ಗ್ರಾಮದ ಈ ಪರಂಪರೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ