
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಸ್ತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಅಂಧ ಶಿಲ್ಪಿ, ಕಣ್ಣುಗಳ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ರೂಪ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. 25 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇದೇ ಕಾಯಕವನ್ನು ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ರಾಮ್ ಪಾಲ್ ಅವರ ಕಲಾ ಪ್ರತಿಭೆ ಇದೀಗ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಕಲೆಗೆ ಕಣ್ಣುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಅರಿಯುವ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅನುಭವವಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ರಾಮ್ ಪಾಲ್ ಅವರ ಬದುಕೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಿಂದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿರುವ 50 ವರ್ಷದ ರಾಮ್ ಪಾಲ್, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ದೃಷ್ಟಿಹೀನರು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಹೀನತೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಸ್ಪರ್ಶಜ್ಞಾನ, ನೆನಪು ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೂಲಕ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಮ್ ಪಾಲ್ ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ನಿಕುಂಜ್ ನಗರದಿಂದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಸ್ತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಬುರ್ಹಾವಾ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು 25 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಚಾರ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ದಸರಾ ಹಾಗೂ ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ಆರು ತಿಂಗಳು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಅವರು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ದುರ್ಗಾದೇವಿ, ಗಣೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ಋತು ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಷದ ಉಳಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಆಟಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರಾಮ್ ಪಾಲ್ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಂಬಾರ ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದ ಅವರು, ತಂದೆ ವಿನಾಯಕ್ ಕೃಷ್ಣ ಪಾಲ್ ಅವರಿಂದ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ. ದೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಆಕಾರ, ಮುಖಭಾವ ಹಾಗೂ ದೇಹದ ರಚನೆಯನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೆರಳುಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವತೆಗಳ ರೂಪಗಳು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆ. “ನನಗೆ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಕಣ್ಣುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ದೇವತೆಗಳ ರೂಪ ಮತ್ತು ಆಕಾರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿವೆ” ಎಂಬುದು ರಾಮ್ ಪಾಲ್ ಅವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಮಾತು. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅವರು ಸುಮಾರು 40ರಿಂದ 50 ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ರಾಮ್ ಪಾಲ್ ಅವರ ಕಲಾ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಪಾತ್ರವೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಅವರಂತೆಯೇ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ದೃಷ್ಟಿಹೀನರಾಗಿದ್ದ ಸಹೋದರ ಸಂಜಯ್ ಪಾಲ್ ಕೂಡ ಹಿಂದೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಜೋಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸದ್ಯ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಕಾಂಚನ್ ಪಾಲ್ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳು ಈ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ರಾಮ್ ಪಾಲ್ ತಮ್ಮ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಮೂಲಕ ಜೀವ ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮ್ ಪಾಲ್ ಅವರ ಈ ಕಲಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣುಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬಣ್ಣಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಂತಿಮ ರೂಪ ನೀಡುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅರಿತು, ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರಾಮ್ ಪಾಲ್ ಅವರ ಅಪರೂಪದ ಕಲಾ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಅವರ ಕಲೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ 2020ರಲ್ಲಿ ‘ಶರದ್ ಸಮ್ಮಾನ್’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ರಾಮ್ ಪಾಲ್ ಅವರ ಜೀವನ, ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದು ದೇಶದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸಾ ಉಗಮದ ರೋಚಕ ಕಥೆ: ಬಂದೀಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ತುಳಸಿದಾಸರು ರಚಿಸಿದ ದಿವ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ
ಬಡತನ, ದೃಷ್ಟಿಹೀನತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ರಾಮ್ ಪಾಲ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಲೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಭಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ರೂಪ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೈಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಿನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಚಲ ಪರಿಶ್ರಮದ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿವೆ.
ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡಲಾಗದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಕಂಡು, ಬೆರಳುಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಆ ದೈವಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವ ರಾಮ್ ಪಾಲ್ ಅವರ ಬದುಕು, “ಸಾಧಿಸುವ ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ಕೊರತೆಯೂ ಕನಸಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ