ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ತಂತ್ರ: ಝೆಪ್ಟೋ, ಬುಕ್ ಮೈ ಶೋ, ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ವಾಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ 9 ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ದಂಡ

9 digital platforms penalized for Dark Patterns: ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ತಂತ್ರ ಬಳಸಿದ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ 9 ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಝೆಪ್ಟೋ, ಬುಕ್ ಮೈ ಶೋ, ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ವಾಲಾ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು 20 ಲಕ್ಷ ರೂ ದಂಡ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಿಸಿಪಿಎ ಈ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ನೀಡಿದೆ.

ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರImage Credit source: Getty Images

ಸುಗ್ಗನಹಳ್ಳಿ ವಿಜಯಸಾರಥಿ |
Updated on:Aug 06, 2026 | 2:17 PM

ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು

ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ತಂತ್ರ ಬಳಸಿದ 9 ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದೆ.
ಝೆಪ್ಟೋ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ವಾಲಾ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು 20 ಲಕ್ಷ ರೂ ದಂಡ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಸಿಸಿಪಿಎ ಈ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ನೀಡಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 6: ಆನ್ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ (Dark Patterns) ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ನಡೆದಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CCPA – Central Consumer Protection Authority) “ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್‌” ಬಳಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜೆಪ್ಟೋ, ಬುಕ್‌ಮೈಶೋ, ಸ್ಪೈಸ್‌ಜೆಟ್, ಇಂಡಿಗೋ ಸೇರಿದಂತೆ 9 ಪ್ರಮುಖ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, ಈ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟು ₹20 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಯಾವ ಕಂಪನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದಂಡ ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳು?

Zepto (ಜೆಪ್ಟೋ): ₹7 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ದರ ತೋರಿಸಿ, ನಂತರ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯತ್ವ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು (Drip Pricing & Basket Sneaking).
Physics Wallah (ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ವಾಲಾ): ₹5 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಇದು ಚೆಕ್ಔಟ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಿಡಬ್ಲ್ಯು ಫೌಂಡೇಶನ್ಗೆಂದು ₹10 ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ (Pre-selected) ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದು ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಉಚಿತ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ದಂಡ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
BookMyShow (ಬುಕ್‌ಮೈಶೋ): ಗ್ರಾಹಕರು ಹಣ ಪಾವತಿಸುವಾಗ ‘BookASmile’ ನಿಧಿಗೆ ₹1 ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಟಿಕ್ (Pre-ticked) ಮಾಡಿಡುವುದು ಕಂಡು ಬಂದಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
IndiGo (ಇಂಡಿಗೋ): ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಮೆ ಪಡೆಯದಿದ್ದಾಗ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹೆದರಿಸುವಂತಹ “No, I will take risk” ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಬಳಸುವುದು (Confirm Shaming). ಇದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
SpiceJet (ಸ್ಪೈಸ್‌ಜೆಟ್): ₹1 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಲಾಯಲ್ಟಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಸಂದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಲವಂತದ ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಅನುಜ್ ಜಿಂದಾಲ್ (Anuj Jindal): ₹3 ಲಕ್ಷ ದಂಡ
ಫರ್ಸ್ಟ್ ಕ್ರೈ (FirstCry): ₹2 ಲಕ್ಷ ದಂಡ
ಫಾರ್ಮ್‌ಈಸಿ (PharmaEasy): ₹1 ಲಕ್ಷ ದಂಡ
ಮೆಕಾಫಿ (McAfee): ₹1 ಲಕ್ಷ ದಂಡ

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಹಳೆಯ ಪಿಎಫ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಬರಲಿದೆ E-PRAAPTI ಪೋರ್ಟಲ್

ಏನಿದು ‘ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್’?

ಡಿಜಿಟಲ್ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು, ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಅನಗತ್ಯ ಸಬ್ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ಸ್ (Subscriptions) ಹೇರುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ‘ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್’ (Dark Patterns) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2023 ರಲ್ಲಿ 13 ರೀತಿಯ ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು.

ಇನ್ನಷ್ಟು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Published On - 2:13 pm, Thu, 6 August 26