ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆ: ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳು

Santosh Nair's article in 'Your India' series: ಮಕ್ಕಳ ಅತಿಯಾದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಆತಂಕ. ರಮೇಶ್‌ನಂತಹ ಪೋಷಕರು ಕ್ಷಣಿಕ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ನೀಡಿದರೂ, ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಟಕ್ಕೆ ದಾರಿ. ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಕಳಪೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಸೈಬರ್ ಬೆದರಿಕೆ, ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ. ಸಮತೋಲಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಳಕೆ, ಪೋಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆ: ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳು
ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ
Image Credit source: Getty Images
Edited By:

Updated on: Nov 16, 2026 | 6:25 PM

ಸಂಜೆ ಏಳು ಗಂಟೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಮೇಶ್ ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿ ಚೀಲ ಹಿಡಿದು, ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತಲೆನೋವನ್ನೂ ಹೊತ್ತು ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಎಂಟು ವರ್ಷದ ಮಗಳಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಹಠ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಟಿವಿ ಬೇಸರ ತಂದಿದೆ, ಹೋಮ್‌ವರ್ಕ್ ಮುಗಿದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವಳ ತಾಯಿ ಇನ್ನೂ ಒಲೆಯ ಬಳಿಯೇ ಇದ್ದಾಳೆ. ದಣಿದು ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಇತರ ಲಕ್ಷಾಂತರ ತಂದೆಯಂದಿರು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ರಮೇಶನೂ ಅದೇ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಫೋನ್ ಹೊರತೆಗೆದು, ಒಂದು ಕಾರ್ಟೂನ್ ಹಾಕಿ ಅವಳ ಕೈಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಯಬ್ದ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಆತ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. ಇಡೀ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕುಕ್ಕರ್ ಸೀಟಿ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆತ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಆತ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಲೆಮಾರು ಕೂಡ ಆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತನ್ನದೇ ಆದ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಿದೆ.

ಕುಕ್ಕರ್ ಸೀಟಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ, ಕಾರ್ಟೂನ್ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಾನಾಗಿಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರ್ಟೂನ್ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.

Loading...

ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಇಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಆತಂಕಗಳ ಕುರಿತು ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮಾತು ಇದೇ ಆಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದತ್ತಾಂಶ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ್ದೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ 2025-26 (Economic Survey 2025-26) ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಟ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಳವಳಕಾರಿ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಆದರೆ ಎಷ್ಟು ಜನರು ಇದರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ತನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಇಷ್ಟು ಸಾಯಂಕಾಲಗಳನ್ನು ತುಂಬುವ ಸಂಗತಿಯೊಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಳತೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಭಾರತದ ಗಿಗ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ

ಸಮೀಕ್ಷೆ ಹೇಳಿರುವ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನಾವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಲೇಬೇಕು. ಇದು ಅತಿಯಾದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕಳಪೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದೆ. ಪೋಷಕರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣದ ಅಪಾಯಗಳಾದ ಸೈಬರ್ ಬೆದರಿಕೆ (Cyberbullying), ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಮಗು ಒಂದು ಟ್ಯಾಪ್ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಜೂಜಾಟದ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವಯಸ್ಕರನ್ನೂ ಬಾಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ, ಈ ಮಾತನ್ನು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹಲವರು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಲೋಕಲ್​ಸರ್ಕಲ್ಸ್ (LocalCircles) ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಪ್ಲಾಟ್​ಫಾರ್ಮ್ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು ಪ್ರತಿ ಇಬ್ಬರು ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ, ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಗೇಮಿಂಗ್‌ಗೆ ದಾಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ (ಅಡಿಕ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ) ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಭಾವನೆಯೇ ಹೊರತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಳತೆಯಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಇಷ್ಟು ಮಂದಿ ಪೋಷಕರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಾಗ, ಆ ಭಾವನೆಯೇ ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಅತಿರೇಕಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಆಗಿದ್ದವು. ಸಣ್ಣ ಮಗುವಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಫೋನ್ ಕೊಡುವುದು ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಓದಲು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ನೀಡುವುದು. ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಠಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಆಟೋಟಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ನೀಡುವುದು. ಮನೆ ಫೋನ್-ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಮತ್ತು ಆಪ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬಳಕೆದಾರರ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿರುವ ಒಂದು ಅಂಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಯಾರೂ ಕೂಡ ಫೋನ್ ಅನ್ನೇ ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಾಧನವು ಮಗುವಿಗೆ ಒಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಶಿಕ್ಷಕ, ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನು ಯಾರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ.

ಅತ್ತ ರಮೇಶನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಮೌನವಾಗಿಯೇ ಏನೋ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆತನ ಮಗಳು ಮುಂದೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುತ್ತಾಳೆ. ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ ಅದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಖಾಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನವೆಂದರೆ ಅದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವಂತಹ ಸಮಯವಲ್ಲ. ಮಗುವಿಗೆ ಬೋರ್ ಆದಾಗ ಶೂನ್ಯದಲ್ಲೇ ಏನೋ ಹೊಸದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೂ ದೋಣಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೋಡವೊಂದು ಕಥೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಯುವಿಕೆಯಿಂದಲೇ ತಾಳ್ಮೆ ಜನಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗೆ ಹೊಸದನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಕಾಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯತೆಯಿಲ್ಲದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಶೂನ್ಯತೆಯೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಮುಕ್ತ ಕ್ಷಣವನ್ನು ತುಂಬುವ ಸಾಧನವು ಮನಸ್ಸು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪಾಠವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಕುಳಿತು ಕೇಳಲು ಕಷ್ಟಪಡುವ ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಫೋನ್ ನೋಡಿ ನಿದ್ರೆ ಮಂಪರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳು. ನಿದ್ರೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಮೂಕ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ದೇಹಕ್ಕೆ ಕಲಿಯಲು, ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಶಾಂತವಾಗಿರಲು ನಿದ್ರೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕೇಳುಗನೊಬ್ಬ ಸಾಕು, ಆಯುಧವೇ ಇಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತೆ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ

ಮಕ್ಕಳು ಕೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ನೋಡುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಂಬುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅದೇ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾವೇ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎರಡನೇ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಯಸ್ಕರೂ ಭಿನ್ನವೇನಲ್ಲ. ಸಾಲು (Queue) ಸೇರಿದ ತಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಲಿಫ್ಟ್ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದ ಕೂಡಲೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಫೋನ್‌ಗೆ ಕೈಹಾಕುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಖಾಲಿ ನಿಮಿಷವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಳೆಯಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಬಹುತೇಕ ಮರೆತುಹೋಗಿದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಕಲಿಯುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ.

ರಮೇಶ್ ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆದು, ಮಿನುಗುತ್ತಿರುವ ಪರದೆಯ ಮುಂದೆ ಬಗ್ಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ. ತಾನಿರುವುದನ್ನೇ ಗಮನಿಸದಷ್ಟು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಗ್ನಳಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ. ಆತನಿಗೆ ತಾನು ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ ಯಾವುದೇ ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸುದೀರ್ಘ ಮಧ್ಯಾಹ್ನವನ್ನು ಕಳೆದ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ತಾನೇನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ ಎಂಬ ನೆನಪು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಮರುಕಳಿಸಿತು.

ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ, ಏನೂ ಇಲ್ಲದ ಆ ಖಾಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನವನ್ನು ನೀವು ಹೇಗೆ ಕಳೆದಿರಿ?

(ಆಧಾರಗಳು: ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ 2025-26, ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಟ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಾಯ, Careers360 ವರದಿ ಮಾಡಿರುವಂತೆ; ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ, ಒಟಿಟಿ (OTT) ಮತ್ತು ಗೇಮಿಂಗ್ ಬಳಕೆ ಕುರಿತು LocalCircles ಸಮೀಕ್ಷೆ. ರಮೇಶ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಕುಟುಂಬ ಕಾಲ್ಪನಿಕ; ಆದರೆ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅಂಶಗಳು ನೈಜವಾದವು.)

ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Santosh Nair

Santosh Nair is Editor (Network Coordination), TV9 Network. With over two decades in media, he has played pivotal roles in some of the best newsrooms in the country. He is an avid reader who pens his thoughts after deep-diving into the subject matter.

Read More
Loading...
Unable to load recommendations.
Follow Us