Mahatma Gandhi: ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಪ್ರಭಾವ; ದೇಶ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಹುದ್ದೆ ಬೇಕಾಗಲಿಲ್ಲ
ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿ ಆಚರಿಸುವಾಗ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಯಾವ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಅಧಿಕಾರದಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸ್ವಂತ ನಡವಳಿಕೆ, ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಬಂದಿತ್ತು. ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸದಾ ಅಧಿಕೃತ ಹುದ್ದೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರ ಜೀವನ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.
Updated on: Oct 02, 2026 | 12:27 PM
ಇಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ. ಶಾಲೆಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳೂ ಸಹ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ. ಯಾರಿಗಾದರೂ ಏಕೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ, ಅವರೆಲ್ಲರ ಉತ್ತರ ಒಂದೇ ಇರುತ್ತೆ: ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿ.
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಈ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ನೆನಪಾಗುವ ಚಿತ್ರ ಚಿರಪರಿಚಿತ. ದುಂಡಗಿನ ಕನ್ನಡಕ. ಕೈಯಲ್ಲೊಂದು ಊರುಗೋಲು. ಹೆಗಲ ಮೇಲೊಂದು ಬಿಳಿ ಶಾಲು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುವ ಹೆಸರು.
ಆದರೆ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಜಾದಿನದಂದು ಬಹುತೇಕ ಯಾರೂ ಕೇಳದ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. 1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಾಗ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಯಾವ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು?
ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಉತ್ತರ ‘ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ’. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ದರ್ಜೆಯ ಸಚಿವರೂ ಅಲ್ಲ, ಕಡೆಗೆ ನೂತನ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೀಟು ಸಹ ಅಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ಶ್ರೇಯವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯರು ನೀಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ತಾವು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಒಂದೇ ಒಂದು ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.
ಅದು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಆ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಯೋಚಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು 1924 ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಚಳವಳಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ (ಸರ್ಕಾರವಾಗುವ ಮೊದಲು) ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆ ನಂತರ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪಕ್ಷದ ಒಳಗೂ ಔಪಚಾರಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೊರಗಿದ್ದರು. 1934 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಅವರು ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ನೂಲು ತೆಗೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಯಂತಹ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1947 ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಾಗ, ಅವರು ದೆಹಲಿಯ ಹೊಸ ಅಧಿಕಾರದ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿದ್ದರು, ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕೊಲ್ಲುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ದೇವ್‌ಡುಂಗ್ರಿಯಿಂದ ದೆಹಲಿಯವರೆಗೆ: ಆರ್‌ಟಿಐ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆ; ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಧಾರದ ಶುರು ಹೀಗೆ
ಹಾಗಾದರೆ, ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಹುದ್ದೆ ಅಥವಾ ಹುದ್ದೆಯ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು?
ಅದು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ನಂತರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಒಂದು ವಿಷಯದಿಂದ ಬಂದಿದೆ: ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಂತ ನಡವಳಿಕೆಯ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಯಾರ ಅನುಮತಿಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಸಂಘಟಿಸುವ, ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಧಿಕಾರವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜನರು ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಅವರನ್ನು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಅಧಿಕೃತ ಹುದ್ದೆಯೂ ಅವರ ಕೈಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲಿಲ್ಲ. ಜನರು ಅವರು ಹೇಗೆ ಜೀವಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅದು ಜನರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.
ಇದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ನಿಜವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಂದು ಕುರ್ಚಿ, ಬ್ಯಾಡ್ಜ್ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಹುದ್ದೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸುಮ್ಮನೆ ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮೊದಲು ನಾಯಕನಾಗದೆ ಏನೂ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಏನೂ ಸುಧಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಬ್ಬ ನಿವಾಸಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಿರಿಯರು ಯಾರಾದರೂ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸದೆ ಏನೂ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕ ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸ್ವಂತ ಜೀವನವು ಕನಿಷ್ಠ ಭಾಗಶಃ ಬೇರೆಯದೇ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ, ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ. ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ನಿವಾಸಿಗಳ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಘಗಳಿದ್ದು (Resident Welfare Associations), ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೂ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಿಸುವ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಬೀದಿ ದೀಪವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು, ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕಚೇರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬಳಿ ಇರುವುದು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಂದ ಕೇಳಲ್ಪಡುವಷ್ಟು ನಂಬಿಕೆ ಮಾತ್ರ.
ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ. ಆದರೆ ತತ್ವ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ. ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಹುದ್ದೆ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಒಂದಿಲ್ಲದೆಯೂ ಇನ್ನೊಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಬಹುದು.
ಇದರರ್ಥ ಅಧಿಕೃತ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮಹತ್ವವಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ. ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅದಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಕಾನೂನುಗಳು, ಬಜೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಳಗಿದ್ದು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ, ಆದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮತ್ತು ಮತದಾರರಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿರುವ ಜನರ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಹಾದಿಯು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಶಾರ್ಟ್‌ಕಟ್ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಏಕೈಕ ಸ್ಥಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಹಾದಿ ಅದು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ನಗರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರ: ಕೌನ್ಸಿಲರ್, ವಾರ್ಡ್ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು
ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಠಿಣ ಸತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ತಾಳ್ಮೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಇವು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರಳವಾದರೂ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಗುಣಗಳು. ಅವರನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಜೈಲಿಗೆ ತಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರು ದೀರ್ಘ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು, ಅದು ಅವರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆ ಅವರ ಜೀವವನ್ನೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸಿತು. ಅಂತಹ ನೈತಿಕ ಅಧಿಕಾರವು ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾದ ಪರ್ಯಾಯವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಕೆಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ, ಕಡಿಮೆಯನ್ನಲ್ಲ.
ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಕಳೆಯುವ ದಿನದಂದು ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲು ಬಹುಶಃ ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.
ಒಂದು ಅಸ್ವಸ್ಥಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನೋಟಿನ ಮೇಲಿರುವ ಮುಖವನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡುವುದು ಸುಲಭ: ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಭಾರತೀಯನಿಗೆ ದೇಶವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಎಂದಿಗೂ ಅಧಿಕೃತ ಹುದ್ದೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ನಾವು ಏನನ್ನಾದರೂ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬುವ ಮೊದಲು ಉಳಿದ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ?
ಊರುಗೋಲು ಮತ್ತು ಶಾಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಪರಿಚಿತ. ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಹುದ್ದೆಯ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಪರಿಚಿತವಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಅದು ಪರಿಚಿತವಾಗಬೇಕಿದೆ.
ಆಧಾರಗಳು: HISTORY.com, “ಮೋಹನ್‌ದಾಸ್ ಗಾಂಧಿ — ಚರಿತ್ರೆ, ಸತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳು”; ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಪಕ್ಷದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು; ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ, “ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿ”; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಹಿಂಸಾ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ ನಿರ್ಣಯ (2007).
ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
