AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

ಧ್ಯಾನಕ್ಕೂ ನಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರೆಗೂ ಸಾಮ್ಯತೆ ಇದೆಯೇ? ಐಐಟಿ ಸಂಶೋಧಕರಿಂದ ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿ ಬಯಲು!

ಐಐಟಿ ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಸಂಶೋಧಕರು 106 ಜನರ ಧ್ಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಕ್ತದ ಜೀನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. 438ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಔಷಧಿಗಳ ಜೀನ್ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ನಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರೆ ಝೋಲ್ಪಿಡೆಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ GABA ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಧ್ಯಾನದ ಜೈವಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಧ್ಯಾನಕ್ಕೂ ನಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರೆಗೂ ಸಾಮ್ಯತೆ ಇದೆಯೇ? ಐಐಟಿ ಸಂಶೋಧಕರಿಂದ ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿ ಬಯಲು!
Meditation And Sleeping PillsImage Credit source: Getty Images
ಪ್ರೀತಿ ಭಟ್​, ಗುಣವಂತೆ
|

Updated on: Nov 16, 2026 | 7:56 PM

Share

ಧ್ಯಾನ ಎಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ನೀಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಚಾರ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕೆಲ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವಾಗ ನಮ್ಮ ದೇಹದೊಳಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೆದುಳಿನ ನರಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಯೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದೆ.

ಐಐಟಿ ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಸಂಶೋಧಕರು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವೇಳೆ ಕಂಡುಬಂದ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಜೀನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 5,000 ಔಷಧಿಗಳ ಪರಿಣಾಮದ ದತ್ತಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ 438ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಔಷಧಿಗಳ ಜೀನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆಗೆ ಬಳಸುವ ಝೋಲ್ಪಿಡೆಮ್ (Zolpidem) ಎಂಬ ಔಷಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದ ಹೋಲಿಕೆ ಸಂಶೋಧಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.

106 ಜನರ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನ: ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತದ ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹ

ಐಐಟಿ ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಬಯೋಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ ಪ್ರೊ. ಮಿತಾಲಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡ ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ಇನ್ನರ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (Inner Engineering) ಧ್ಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ 106 ಜನರ ಹಿಂದಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಭಾಗವಹಿಸಿದವರ ರಕ್ತದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

  • ಧ್ಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಿದ್ಧತೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು.
  • ಎಂಟು ವಾರಗಳ ಸಿದ್ಧತಾ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ.
  • ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಧ್ಯಾನ ಶಿಬಿರದ ನಂತರ.
  • ಧ್ಯಾನ ಶಿಬಿರ ಮುಗಿದ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಬಳಿಕ.

ಒಟ್ಟು 389 ಜೀನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಧ್ಯಾನದ ಪರಿಣಾಮ ತಕ್ಷಣವೇ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ದೇಹದ ಜೈವಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿದರೂ ಹೊಟ್ಟೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕ್ಲೀನ್ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲವೇ? ಒತ್ತಡವೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು

438 ಔಷಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಧ್ಯಾನದ ಜೀನ್ ಮಾದರಿಗಳ ಹೋಲಿಕೆ ಹೇಗೆ?

ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಮ್ಯಾಪ್ (Connectivity Map ಅಥವಾ CMap) ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಳಕೆ. ಇದು ವಿವಿಧ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೈವಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಾನವ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜೀನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಧ್ಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಜೀನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಈ ದತ್ತಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 5,000 ಸಣ್ಣ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ಯಾವ ಔಷಧಿಗಳ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ 438ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಔಷಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 438 ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು.

ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಪ್ರಮುಖ ಜೈವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ ನ್ಯೂರೋಆಕ್ಟಿವ್ ಲಿಗ್ಯಾಂಡ್-ರಿಸೆಪ್ಟರ್ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಷನ್ ಪಾಥವೇ (Neuroactive Ligand-Receptor Interaction Pathway). ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ನರಕೋಶಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂದೇಶವಾಹಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ನ್ಯೂರೋಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟರ್‌ಗಳು (Neurotransmitters) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂದೇಶಗಳು ನರಕೋಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗ್ರಾಹಕಗಳೊಂದಿಗೆ (Receptors) ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಿ, ಮೆದುಳಿನ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಿದ್ರೆ, ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಭಾವನೆಗಳು, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯಂತಹ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಧ್ಯಾನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನರಸಂದೇಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೀನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮಾದರಿಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರುವುದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

GABA ಎಂದರೇನು? ನಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರೆ ಝೋಲ್ಪಿಡೆಮ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧವೇನು?

ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದ ಅಂಶವೆಂದರೆ GABA ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಝೋಲ್ಪಿಡೆಮ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. GABA ಎಂದರೆ ಗಾಮಾ-ಅಮಿನೋಬ್ಯುಟೈರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ (Gamma-Aminobutyric Acid). ಇದು ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ನರಸಂದೇಶವಾಹಕವಾಗಿದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನರಕೋಶಗಳ ಅತಿಯಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡಲು GABA ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಧ್ಯಾನ ಶಿಬಿರದ ನಂತರದ ಜೀನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮಾದರಿಯು ಝೋಲ್ಪಿಡೆಮ್ ಸೇರಿದಂತೆ GABA ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಔಷಧಿಗಳ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆ ತೋರಿಸಿದೆ.

ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಧ್ಯಾನವು ಝೋಲ್ಪಿಡೆಮ್‌ನಂತೆಯೇ ನಿದ್ರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ನಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಂಶೋಧಕರು ಗುರುತಿಸಿರುವುದು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಜೀನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ.

ಮೆದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು TMS ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ

ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕ್ರೇನಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಸ್ಟಿಮ್ಯುಲೇಷನ್ (Transcranial Magnetic Stimulation – TMS) ಕುರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. TMS ಎನ್ನುವುದು ಮೆದುಳಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಬಳಸುವ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಲ್ಲದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಮೆದುಳಿನ ನರಕೋಶಗಳು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಚೋದನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಬಂಧನದ ಮಟ್ಟ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಂಶೋಧಕರು ಔಷಧಿಗಳು TMS ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತಾದ ಹಿಂದಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನದ ಜೀನ್ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಧ್ಯಾನವು ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರಚೋದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದೇ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಊಹೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ಒಂದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ

ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, 106 ಜನರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಜೈವಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಗುಂಪುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಧ್ಯಾನದ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಧ್ಯಾನವು ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಖಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವವರು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಿಲ್ಲದೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬಾರದು ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಬಾರದು.

ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಯಸ್ಸು, ದೈಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸದ ವಿಧಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಬಹುದು.

ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳ ವರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನರಶಾರೀರಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗುಂಪುಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾಗವಹಿಸಿದ 106 ಜನರನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜೈವಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು. ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಧ್ಯಾನವು ಔಷಧಿಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೈವಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ನೀಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದೇಹದೊಳಗಿನ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಐಐಟಿ ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಆರೋಗ್ಯ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Follow Us
ಪ್ರೀತಿ ಭಟ್​, ಗುಣವಂತೆ
ಪ್ರೀತಿ ಭಟ್​, ಗುಣವಂತೆ

ಪ್ರೀತಿ ಭಟ್ ಗುಣವಂತೆ – ಮೂಲತಃ ಹೊನ್ನಾವರದ ಗುಣವಂತೆಯವಳು. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ (M.C.J) ಎಂ.ಎ ಮಾಡಿದ್ದು ಪತ್ರಿಕಾ ರಂಗದಲ್ಲಿ 6 ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವವಿದೆ. ಸುದ್ದಿ ಬಿಡುಗಡೆ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಉದಯವಾಣಿ ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದಾದ ಬಳಿಕ 2023ರಿಂದ ಟಿವಿ9 ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮ, ಆರೋಗ್ಯ, ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಓದುಗರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಬರವಣಿಗೆ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದರೆ ನನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಕರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರವಾಸ.

Read More
ಸ್ಟಿಂಗ್ ಆಪರೇಷನ್ ಕೇಸ್​: ಸಿಸಿಬಿ ಮುಂದೆ ಕೃಪಾ ಆಳ್ವಾ ಹಾಜರ್
ಸ್ಟಿಂಗ್ ಆಪರೇಷನ್ ಕೇಸ್​: ಸಿಸಿಬಿ ಮುಂದೆ ಕೃಪಾ ಆಳ್ವಾ ಹಾಜರ್
ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿಯ ಆತ್ಮಕತೆ ಇಂದು ಅಧಿಕೃತ ಬಿಡುಗಡೆ
ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿಯ ಆತ್ಮಕತೆ ಇಂದು ಅಧಿಕೃತ ಬಿಡುಗಡೆ
ಪ್ರತಿಭಟನೆ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ ನಿಷೇಧ
ಪ್ರತಿಭಟನೆ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ ನಿಷೇಧ
ಇಂಡಿಗೋ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಪತ್ತೆ: ತಪ್ಪಿದ ಅನಾಹುತ
ಇಂಡಿಗೋ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಪತ್ತೆ: ತಪ್ಪಿದ ಅನಾಹುತ
‘ತಲೆ ಮೇಲೆ ಗಾನವಿ ಕಾಲಿಟ್ಟಳು’: ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಒಳಗಿನ ವಿಷಯ ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಸೋನಿಕಾ
‘ತಲೆ ಮೇಲೆ ಗಾನವಿ ಕಾಲಿಟ್ಟಳು’: ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಒಳಗಿನ ವಿಷಯ ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಸೋನಿಕಾ
ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಹಾಫ್ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಬ್ಯಾನ್‌:ಸಚಿವ ಬೈರತಿ ಸುರೇಶ್ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿ
ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಹಾಫ್ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಬ್ಯಾನ್‌:ಸಚಿವ ಬೈರತಿ ಸುರೇಶ್ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿ
ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಾಗಿ 40 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಂಟಿ ವೃದ್ಧೆಯ ಪರದಾಟ
ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಾಗಿ 40 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಂಟಿ ವೃದ್ಧೆಯ ಪರದಾಟ
‘ನಾನು ಕನ್ನಡ ನಟರ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿಲ್ಲ’; ಶ್ರೀರಾಮ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
‘ನಾನು ಕನ್ನಡ ನಟರ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿಲ್ಲ’; ಶ್ರೀರಾಮ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ಸಾರಿಗೆ ನೌಕರರಿಗೆ ಗುಡ್ ನ್ಯೂಸ್: 280 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೇತನ ಹಿಂಬಾಕಿ ಬಿಡುಗಡೆ
ಸಾರಿಗೆ ನೌಕರರಿಗೆ ಗುಡ್ ನ್ಯೂಸ್: 280 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೇತನ ಹಿಂಬಾಕಿ ಬಿಡುಗಡೆ
ಹೊಸ ಗಂಗಾ ಮನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಸಿಎಂ ಡಿಕೆ ಶಿವಕುಮಾರ್‌
ಹೊಸ ಗಂಗಾ ಮನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಸಿಎಂ ಡಿಕೆ ಶಿವಕುಮಾರ್‌