ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಂತರ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಫೋನ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸವಾಲುಗಳು

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಪೂಜಾ. ಈಕೆ ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯವಳು ಎಂದು ಭಾವಿಸೋಣ. ಪ್ರತಿ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಎಂಟಕ್ಕೆ ಪೂಜಾ ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ಕೋಣೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆತ ತನ್ನ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೇಮ್ ಆಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಆ ಗೇಮ್​ನ ಒಂದು ಲೆವೆಲ್ ಮುಗಿಸುವವರೆಗೆ ಅವಳು ಕಾಯಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅವನ ಫೋನ್. ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವನು ಪೂಜಾಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರುತ್ತಾನೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನದ (Scholarship) ಫಾರ್ಮ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಅವಳ ತಾಯಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಡಚುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಕೋಣೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪೂಜಾ ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾಳೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಪರದೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಫೋನ್ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದನಾದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಮುಗಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಅದನ್ನು ವಾಪಸ್ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ

ಪೂಜಾಳದ್ದು ಯಾವುದೇ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿಯು (National Statistics Office) ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು 35,000 ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ 1.4 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಹೊಂದಿರುವವರು ಯಾರು ಎಂದು ಕೇಳಿತು. ಹದಿನೈದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರಲ್ಲಿ, ಶೇಕಡಾ 90 ರಷ್ಟು ನಗರದ ಪುರುಷರು ಫೋನ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಶೇಕಡಾ 80.7 ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 71.8 ರಷ್ಟು ನಗರದ ಮಹಿಳೆಯರು ಫೋನ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಕಡಾ 48.4 ರಷ್ಟಿದೆ. ಅಂದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 51.6 ರಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ, ಅಂದರೆ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಫೋನ್ ಇಲ್ಲ.

ಎರಡೂ ತುದಿಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಟ್ಟರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ಪುರುಷರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ನಲವತ್ತು ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ; ಇದು ಕೇವಲ ಪುರುಷರಿಗಾಗಿ ಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ನಗರದ ನಡುವಿನ ಅಂತರಕ್ಕಿಂತಲೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ನೂರು ಗ್ರಾಮದ ಮಹಿಳೆಯರು ಒಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು, “ನೀವು ಬಳಸುವ ಫೋನ್ ನಿಜಕ್ಕೂ ನಿಮ್ಮದೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ, ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕೈಗಳೂ ಮೇಲೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ನಾವು ಭಾವಿಸುವಷ್ಟು ಆ ಅಂತರವು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ. ಫೋನ್ ಹೊಂದಿರುವವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಮಂದಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 75.6 ರಿಂದ ನಗರದ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 89.4 ರಷ್ಟಿದೆ. ಯಂತ್ರವು ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೇ ಇಲ್ಲಿರುವ ನಿಜವಾದ ಸವಾಲು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಗೌಪ್ಯತೆ: DPDP ಕಾಯಿದೆ, ಡೇಟಾ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ

ಯುವಜನರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಇನ್ನೂ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿವೆ. ಹದಿನೈದರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ವಯಸ್ಸಿನವರಲ್ಲಿ, ಶೇಕಡಾ 95.7 ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವತಿಯರು ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಬಳಸಿದ್ದರು, ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 51.7 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಂತ ಫೋನ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇದು ಶೇಕಡಾ 74.8 ರಷ್ಟಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯುವತಿಯೂ ಫೋನ್ ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ, ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧಾಂಶದಷ್ಟು ಮಂದಿ ಇತರರ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. “ಬಳಸುವುದು” ಮತ್ತು “ಹೊಂದಿರುವುದು” ಎಂಬ ಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಈ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಈ ಕಥೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಫೋನ್ ಎಂದರೆ ಅದು ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಫೋನ್ ಎಂದರ್ಥ. ಯಾರು ಅದನ್ನು ಎರವಲು ನೀಡುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಭುಜದ ಮೇಲಿಂದ ಇಣುಕಿ ನೋಡಬಹುದು, ಏನ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಬಹುದು, ಯಾರು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ನೋಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅದನ್ನು ವಾಪಸ್ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಎರವಲು ಪಡೆಯುವ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ತನ್ನ ಹುಡುಕಾಟಗಳು, ಸಂದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಬಳಿಯೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಕತ್ತಲೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಅವಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಫೋನ್ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಐಷಾರಾಮಿ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದರೆ ಇದೊಂದು ಸಣ್ಣ ಅನನುಕೂಲವೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸ್ಕಾಲರ್​ಶಿಪ್ ಫಾರ್ಮ್​ಗಳು, ಪಿಂಚಣಿ ದಾಖಲೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಭೇಟಿಗಳು, ಉದ್ಯೋಗ ಅರ್ಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ವಿವರಗಳು ಈಗ ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ಇವೆ. ಪರದೆಯನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯಲೇಬೇಕಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಡೆಡ್​ಲೈನ್ ಮಿಸ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಾಲ ನೀಡುಗರಿಗೆ ಇದು ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಫೋನ್ ಕೂಡ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಒಂದು ತುಣುಕು. ಇದು ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳಿಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಕೇಳದೆ ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಲು, ತನ್ನ ಸಂಬಳ ಬಂದಿದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಲು, ನರ್ಸ್ ನಂಬರ್ ಹುಡುಕಲು, ರಾತ್ರಿ ತಡವಾಗಿ ಹೊಸ ಕೌಶಲ್ಯ ಕಲಿಯಲು ಅಥವಾ ತನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಸಂಶೋಧಕರು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಫೋನ್ ಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳತೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಳತೆಯಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನಿಯಮ ಮಾತ್ರವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಅಪರೂಪ. ಫೋನ್ ತೊಂದರೆ ತರಬಹುದು ಅಥವಾ ಮಗಳನ್ನು ಮನೆಕೆಲಸದಿಂದ ವಿಮುಖಳನ್ನಾಗಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಭಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಭರಿಸಬಲ್ಲ ಕುಟುಂಬವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ದುಡಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿರುವ ಮಗನಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ನಲ್ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಲವೆಡೆ ಡೇಟಾದ ವೆಚ್ಚವು ಆಹಾರದ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಏನೆಂದೇ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪಾದ್ದನ್ನು ಒತ್ತಿಬಿಟ್ಟೇವೆಂಬ ಭಯವಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಕ್ರೌರ್ಯವಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮೃದುವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ಬೀಗ ಹಾಕುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಕೆ: ಕಾನೂನು Vs ವಾಸ್ತವ – ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ

ಇದಕ್ಕೆ ಖಳನಾಯಕ ಯಾರು ಎಂದು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಬೇಕೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಆ ಖಳನಾಯಕ ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಒಂದೇ ಫೋನ್ ನೀಡಿದ ಪೂಜಾಳ ತಂದೆ, ತಾನು ವಿವೇಕಯುತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಅವಳ ತಾಯಿ, ತನ್ನ ಮಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಮಾದರಿಯು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಕುಟುಂಬವು ಆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ತೋರ್ಪಡಿಕೆಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದೇ ಮನೆಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ನೋಡುವಾಗ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಾಮನ್ ಸೆನ್ಸ್​ನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಫೋನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಸೇವೆಗಳು ಆ ಫೋನ್ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತವೆ. ಅದು ಹಾಗೆ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಿನ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಅದರಿಂದ ಸರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.

ನೀವು ಬೆಳೆದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಈಗ ನೀವು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ಫೋನ್ ಯಾರದ್ದು, ಮತ್ತು ಯಾರು ಕೇಳಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ?

(ಆಧಾರಗಳು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿ (NSO), ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ, ಸಮಗ್ರ ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ: ಟೆಲಿಕಾಂ 2025 (ಜನವರಿ–ಮಾರ್ಚ್ 2025), ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ (ಮೇ 29, 2025). ಪೂಜಾ ಮತ್ತು ಅವಳ ಕುಟುಂಬ ಕಾಲ್ಪನಿಕ; ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ನೈಜವಾದವು.)

ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ