9 ದಿನವಲ್ಲ, 16 ದಿನ ನವರಾತ್ರಿ! ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಿಂದಿದೆ 500 ವರ್ಷಗಳ ರಹಸ್ಯ
ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಲತೇಹಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂದಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾ ಉಗ್ರತಾರಾ ನಗರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿಯನ್ನು 9 ದಿನಗಳ ಬದಲಿಗೆ 16 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲೂ 500 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಕೈಥಿ ಲಿಪಿಯ ಗ್ರಂಥದ ಪ್ರಕಾರವೇ ಇಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ವರ್ಷದ 365 ದಿನವೂ ದೇವಿಗೆ ಬೇಳೆ-ಅನ್ನದ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವವರೆಗೂ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡದಿರುವುದು ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ದೇವಾಲಯದ ಪವಾಡ ಸದೃಶ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
Updated on: Oct 08, 2026 | 12:32 PM
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನವರಾತ್ರಿಯನ್ನು 9 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಲತೇಹಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಪುರಾತನವಾದ ಉಗ್ರತಾರಾ ದೇವಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ 9 ದಿನಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 16 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂದಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಈ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಾಗೂ ಹಲವು ಅಚ್ಚರಿಯ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪೂಜಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.
500 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಕೈಥಿ ಲಿಪಿಯ ಗ್ರಂಥ:
ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಯುಗದಲ್ಲೂ ಮಾ ಉಗ್ರತಾರಾ ದೇವಾಲಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥವೊಂದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು 500 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಕೈಥಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಂಥ ಇಲ್ಲಿನ ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸೇವಾಯತ್ ಪಂಡಿತ್ ಗೋವಿಂದ್ ಬಲ್ಲಭ್ ಮಿಶ್ರಾ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ವಾ ಬ್ಲಾಕ್ ಉಪ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಶ್ವಿನಿ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಈ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದೆ ಇಂದಿಗೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
9 ದಿನಗಳ ಬದಲು 16 ದಿನಗಳ ನವರಾತ್ರಿ:
ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿ 9 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮಾ ಉಗ್ರತಾರಾ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ 16 ದಿನಗಳ ವಿಶೇಷ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಜಿತಿಯಾ ಹಬ್ಬದ ಎರಡನೇ ದಿನದಂದು ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಹಾಗೂ ಮಾ ಅಷ್ಟದಶಭುಜೆಯ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಆಚರಣೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಹಲವು ವಿಶೇಷ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸಾ ಉಗಮದ ರೋಚಕ ಕಥೆ: ಬಂದೀಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ತುಳಸಿದಾಸರು ರಚಿಸಿದ ದಿವ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ
ದೇವಿಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲ, ಪ್ರತಿದಿನ ಬೇಳೆ-ಅನ್ನದ ನೈವೇದ್ಯ:
ಉಗ್ರತಾರಾ ದೇವಿ ದೇವಾಲಯದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂದರೆ ದೇವಿಗೆ ನೀಡುವ ನೈವೇದ್ಯ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ 365 ದಿನವೂ ಬೇಳೆ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳಂತಹ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರವನ್ನೇ ದೇವಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲೂ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಅರ್ಚಕರು ಸ್ವತಃ ದೇವಾಲಯದ ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪುನಃ ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ತಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ಬೀಳುವವರೆಗೂ ವಿಸರ್ಜನೆ ಇಲ್ಲ:
ವಿಜಯದಶಮಿಯ ದಿನದಂದು ನಡೆಯುವ ವಿಸರ್ಜನಾ ಆಚರಣೆಯೂ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವಿಗೆ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ಅಥವಾ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಿಯ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವವರೆಗೂ ವಿಸರ್ಜನಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವುದು ದೇವಿಯು ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ಸಂಕೇತ. ಅದು ಸಂಭವಿಸುವವರೆಗೂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ, ಆರತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ. ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ಬಿದ್ದ ನಂತರವೇ ದೇವಿಯ ವಿಸರ್ಜನಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
