Judicial Separation: ನಿಮ್ಮ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬ್ರೇಕ್ ಕೊಡುವ ಕಾನೂನು ಮಾರ್ಗಗಳು: ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್

ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್ ಎಂ ಇಕ್ತಿಯಾರ್ ಉದ್ದಿನ್ (Advocate Anik M Iktear Uddin) ಅವರು ಪ್ರೈಮ್ ಲೀಗಲ್‌ (Prime Legal) ಎನ್ನುವ ಕಾನೂನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಆಯಂತಿಕಾ ಮೊಂಡಲ್ ಅವರ ಜೊತೆ ಅನುಭವಿ ಲೀಗಲ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರೈಮ್ ಲೀಗಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವೈವಾಹಿಕ ವಿವಾದಗಳು, ವಿಚ್ಛೇದನ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಕೋರ್ಟ್​ಗಳು ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್​ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕೇಸ್​ಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದೆ.

ಇವತ್ತಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ (Judicial Separation) ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಹಾರ ಇದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಲೀಗಲ್ ಸಪರೇಶನ್” ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯು ಪತಿ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಗೆ ವಿವಾಹಬಂಧ ಮುರಿಯದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇವರ ಸಂದರ್ಶನದ ಕೆಲ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಮುಂದಿವೆ:

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಎಂದರೆ ಏನು?

ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಎಂಬುದು ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮೋದಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವೈವಾಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸತಿಪತಿ ಜೋಡಿಗೆ ಕೆಲ ಅವಧಿ ಬೇರೆ ಇರಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೇರ್ಪಡೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಅವರಿಬ್ಬರು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿಯೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬದುಕಲೇಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಒತ್ತಡ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ವಿರಾಮ ಹಾಕುವ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ವಿವಾಹವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಮುನ್ನ ಸತಿ ಪತಿಗೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಅಥವಾ ಪುನರ್​ಮಿಲನದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಜುಡಿಶಿಯಲ್ ಸಪರೇಶನ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿವಾಹವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಮುನ್ನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿರಾಮದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಯಾರು ಈ ಪೆಟಿಶನ್ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು?

ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮದ ಯಾವುದೇ ವಿವಾಹಿತ ಜೋಡಿಯು ಈ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ಹಿಂಸೆ, ವ್ಯಭಿಚಾರ, ತೊರೆದು ಹೋಗುವುದು, ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಹೀಗೆ, ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕಾರಣಗಳಿವೆಯೋ ಅವೇ ಆಧಾರವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮದುವೆಯ ಬಂಧದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸದೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ ಎನಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳ ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಇದೆ ಎನಿಸಿದಲ್ಲಿ ಆಗಲೂ ಕೂಡ ಜುಡಿಶಿಯಲ್ ಸಪರೇಶನ್​ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದೇ?

ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ಹೌದು, ಮೇಲ್ಕಂಡ ಕಾರಣಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೆ ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ ಅಡಿ ಹೆಣ್ಣುಅಥವಾ ಗಂಡು ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಬಹುದು?

ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ಇದರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಹಿತೆ ಇಲ್ಲವಾದರೂ ಮೂಲ ಮಹಾಮಂಡಲದ Order VII, Rule 1 CPC ಹಾಗೂ 1939ರ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳಾ ವಿಚ್ಛೇದನಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 2 ಪ್ರಕಾರ ಕೇಸ್ ಫೈಲ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣ ವಿಚಾರಣೆ ನಂತರ, ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಸ್ತಿಕೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ರಾಜಿ ಒಪ್ಪಂದ ಏರ್ಪಟ್ಟರೆ ಆಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾನೂನು ವಿವಾಹದಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬ್ರೇಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆ ಅಡಿ ಆಗುವ ಮದುವೆಗಳು ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸಿ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿನ ಜುಡಿಶಿಯಲ್ ಸಪರೇಶನ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಅಸಿಂಧುಗೊಳಿಸುತ್ತವಾ?

ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ಹೌದು, ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆ, 1954ರ ವಿಭಾಗ 23, ಭಾರತೀಯ ವಿಚ್ಛೇದನ ಕಾಯಿದೆ  1869ರ ವಿಭಾಗ 22 (ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೆ ಅನ್ವಯ) ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸಿ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನ ಕಾಯಿದೆ, 1936ರ ವಿಭಾಗ 34 ಅಡಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದಾದರು ಪಕ್ಷವೇ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಲಿವ್​ಇನ್ ಜೋಡಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದೆ?

ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: — ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಕೇವಲ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾದ ಮದುವೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಲೈವ್ ಇನ್ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಪರಿಹಾರ ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ಅಡಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ವೇಳೆ ಮೈಂಟೆನೆನ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಏನು?

ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ಪೋಷಣೆ (ಮೇಂಟನನ್ಸ್) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡೈವೋರ್ಸ್ ಅರ್ಜಿ ಮೂಲಕ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣ ವಿಚಾರಣೆ ನಂತರ ಕೋರ್ಟ್ ಮಧ್ಯಂತರ ಅಥವಾ ಅಂತಿಮ ಮೇಂಟನನ್ಸ್ ನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಮೊತ್ತ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಮಧ್ಯಸ್ಥತೆ ಮೂಲಕ ಮೈಂಟೆನೆನ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಥವಾ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಡಿವೋರ್ಸ್​ಗೆ (divorce) ಕಾರಣವಾಗಬಹುದೇ?

ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ಹೌದು. ಪುನರ್ಮಿಲನ ಸಂಭವಿಸದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಆದೇಶವು ಹಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಬಹುದು. ವ್ಯವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಇದು ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಡುವಿನ ಮಧ್ಯ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಯಾಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್: ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯು ವೈವಾಹಿಕ ಕಠೋರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಮಾನವೀಯ ಹಾಗೂ ಸಮತೋಲಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಫಲವಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಮದುವೆಗಳಿಗೂ ತತ್​ಕ್ಷಣದ ನಿರ್ಣಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಜೋಡಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ದೂರವೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರೀತಿ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮನೋಭಾವ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದಾದಲ್ಲಿ ಆಗ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯು ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಡಿವೋರ್ಸ್ ಲಾಯರ್ ಆಗಿರುವ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅನಿಕ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯು ದುರ್ಬಲ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೂಪಿಸಿರುವ ಕಾನೂನಾಗಿದೆ. ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಚಾರಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅನಿಸಿಕೆ.