ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನೇಮಕ ಸಂವಿಧಾನ ಬಾಹಿರವಲ್ಲ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್

ದೆಹಲಿ ಫೆಬ್ರುವರಿ 12: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ (Deputy Chief Minister )ನೇಮಕ ಸಂವಿಧಾನ ಬಾಹಿರವಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ (Supreme Court) ಸೋಮವಾರ ಹೇಳಿದೆ. ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲು ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಡಿವೈ ಚಂದ್ರಚೂಡ್(DY Chandrachud) ನೇತೃತ್ವದ ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ. “ನೀವು ಯಾರನ್ನೇ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂದು ಮಾಡಿದರೂ ಅವರು ಸಚಿವರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದಿಲ್ಲ”ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪಿಐಎಲ್ ಅನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಪೀಠವು , ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು, ರಾಜ್ಯಗಳು ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಪ್ಪು ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದು,ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಳಹದಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದ ಅವರುಸ ಅಂತಹ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ಮಂತ್ರಿ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಪೀಠವು“ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯು ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅಗ್ರಗಣ್ಯವಾಗಿ ಮಂತ್ರಿ..ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯು ಯಾವುದೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಶಾಸಕರಾಗಬೇಕು. ನೀವು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂದು ಕರೆದರೂ ಅದು ಸಚಿವರೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದಿದೆ.

ತನ್ನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು “ಆರ್ಟಿಕಲ್ 32 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕಚೇರಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು ವಾದಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯು ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅಗ್ರಗಣ್ಯವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿ. ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆಯು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಂಶವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂವಿಧಾನದ 163 (1) ನೇ ವಿಧಿಯು ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. 164(1) ನೇ ವಿಧಿಯು ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದು  ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಸಿಎಂ ಮತ್ತು ಸಿಎಂ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಇತರ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಸಿಎಂ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಬಂಧನೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು  ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿಯಂತೆ ಅದೇ ವೇತನ ಮತ್ತು ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ನೇಮಕವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:Ashok Chavan: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತೊರೆದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾಜಿ ಸಿಎಂ ಅಶೋಕ್ ಚವಾಣ್ ಬಿಜೆಪಿಗೆ? 

ಪ್ರಸ್ತುತ, 28 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 14 ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶವು ಐದು ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಹಾರ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮೇಘಾಲಯ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ತಲಾ ಇಬ್ಬರು ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಮತ್ತಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Published On - 2:12 pm, Mon, 12 February 24