
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲೂ ತುಳಸಿ ಗಿಡವನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಎಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ ತುಳಸಿ ದಳವಿಲ್ಲದ ಪೂಜೆ ಅಪೂರ್ಣ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬಳಸುವುದೇಕೆ? ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವೇನು? ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಯನ್ನು ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸಸ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ತುಳಸಿಯನ್ನು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಎಂದೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ದಳವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ದೇವರ ಕೃಪೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ತುಳಸಿ ದಳವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಂದು ತುಳಸಿ ದಳವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದರೂ ಭಗವಂತ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ವಿಷ್ಣು ಪೂಜೆ, ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆ, ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಹಲವು ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವೃಂದಾ ದೇವಿಯ ಕಥೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವೃಂದಾ ಎಂಬ ಮಹಾಪತಿವ್ರತೆಯು ಜಲಂಧರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಲಂಧರನಿಗೆ ಅಪಾರ ಬಲ ದೊರೆತಿತ್ತು. ಜಲಂಧರನ ಉಪಟಳದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದಾಗ, ಆತನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ವೃಂದಾ ದೇವಿಯ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯಕ್ಕೆ ಭಂಗ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದುಃಖಿತಳಾದ ವೃಂದಾ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದಳು ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ವೃಂದಾ ದೇವಿಯು ತುಳಸಿ ಸಸ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರಳಾದಳು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಆಕೆಯ ಭಕ್ತಿಗೆ ಗೌರವ ಸೂಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣು ತುಳಸಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು ಎಂದು ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ತುಳಸಿಯನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸಸ್ಯವೆಂದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ನಾಳೆ ತುಳಸಿ ಹಬ್ಬ, ಇಂದು ದೇವೋತ್ಥಾನ ಏಕಾದಶಿ: ಪೂಜೆ ವಿಧಿ, ಪಾರಣೆ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ತುಳಸಿ ದಳವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಳಸಿ ದಳವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಪಾಪಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ ಪುಣ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏಕಾದಶಿ, ದ್ವಾದಶಿ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ ಹಾಗೂ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ದಳಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುವಾಗ ತುಳಸಿ ದಳವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಿಸುವಾಗ ಆಹಾರದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ತುಳಸಿ ದಳಗಳನ್ನು ಇಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ತುಳಸಿ ದಳವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ನಂತರವೇ ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಯನ್ನು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಅರ್ಪಣೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಣ್ಣು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ, ಪಾಯಸ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನೈವೇದ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ತುಳಸಿ ದಳವನ್ನು ಇಟ್ಟು ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ