ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ದಲಿತರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು, 1945ರಲ್ಲೇ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಸಿಂಧಿಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನ

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ, ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನ ಸಿಂಧಿಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಗಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿತ್ತು. 1945ರಲ್ಲಿ ದಲಿತರಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರವೇಶ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಳಕೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಿವಾಸಿ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ 11 ಶಾಲೆ, 3 ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತ್ತು. ಕೌಶಲ ತರಬೇತಿಗೂ ಒತ್ತು ನೀಡಿ, ಹಿಂದುಳಿದವರ ಏಳಿಗೆಗೆ ಅಂದೇ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿತ್ತು.

ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ದಲಿತರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು, 1945ರಲ್ಲೇ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಸಿಂಧಿಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನ
ಸಿಂಧಿಯಾ

Updated on: Oct 30, 2026 | 12:13 PM

ನವದೆಹಲಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30: ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಗುವ ಮೊದಲೇ ದೇಶದ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದವು. ಅಂತಹ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನ ಸಿಂಧಿಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನವೂ ಒಂದು.  ದಲಿತರಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರವೇಶ, ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾವಿ ಮತ್ತು ನದಿ ಘಟ್ಟಗಳ ಬಳಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿತ್ತು.

ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಈ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1945ರ ಮೇ 4ರಂದು ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಹಾರಾಜ ಜೀವಾಜಿರಾವ್ ಮಾಧವರಾವ್ ಸಿಂಧಿಯಾ ಈ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಘೋಷಣೆ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಿಂಧಿಯಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಸಿಂಧಿಯಾ ರಿಸರ್ಚ್​ ಸೆಂಟರ್​ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಇದಾಗಿದೆ.

1945ರಲ್ಲೇ ದಲಿತರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿನ ಘೋಷಣೆ
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಜನರಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರವೇಶ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾವಿಗಳಿಂದ ನೀರು ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವೆಡೆ ಕುದುರೆ ಅಥವಾ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೂ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿದ್ದವು.

ಇಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಹಾರಾಜ ಜೀವಾಜಿರಾವ್ ಸಿಂಧಿಯಾ 1945ರ ಮೇ 4ರಂದು ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿ, ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೂ ಇತರ ನಾಗರಿಕರಂತೆ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು.

ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ದಲಿತರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬಹುದು. ಕುದುರೆ, ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಸೇರಿದಂತೆ ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಮದುವೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬಾವಿ, ಶಾಲೆಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ
ಈ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

– ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾವಿ, ಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ನದಿ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
– ಸರ್ಕಾರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತರರಂತೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದು ಓದಬಹುದು.
– ಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
– ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಹರಿಹರ ಪಂಚಮಸಾಲಿ ಮಠದಲ್ಲಿ 10 ಕೋಟಿ ರೂ. ಅವ್ಯವಹಾರ ಆರೋಪ: ಸೂಕ್ತ ತನಿಖೆಗೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಸೂಚನೆ

ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾರಾದರೂ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರೆ, ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಂದಿನ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಕ್ಷಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅದನ್ನು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದಿವಾಸಿ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಒತ್ತು
ಸಿಂಧಿಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 1938ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಿಲ್ ಮತ್ತು ಭಿಲಾಲಾ ಆದಿವಾಸಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ 11 ಶಾಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂರು ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಶ್ಯೋಪುರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಹಾರಿಯಾ ಸಮುದಾಯದ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ಕೌಶಲ ತರಬೇತಿ
ಆದಿವಾಸಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ನಡೆದಿತ್ತು. ಭಿಲ್ ಮತ್ತು ಭಿಲಾಲಾ ಸಮುದಾಯದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕರಕುಶಲ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಟಾಂಡಾ ಮತ್ತು ಬಾಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪಾಂಡವ ಗುಹೆ ಬೆಟ್ಟದ ಸಮೀಪ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆದಿವಾಸಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮಾದರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇತ್ತು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ನಡೆದಿದ್ದವು.

ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಯೋಗ
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಮತ್ತು ವಂಚಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಆಯೋಗ ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಇದೆ. ಈ ಸಮುದಾಯಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಆಯೋಗದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವರಿಂದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಆಡಳಿತದ ಭಾಗವಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದ ಬರೋಡಾ ಮಹಾರಾಜ
ದಲಿತರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಳಿಗೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬರೋಡಾ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಹಾರಾಜ ಸಯಾಜಿರಾವ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಮಹಾರಾಜ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದರು. ಈ ನೆರವಿನಿಂದಲೇ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಅಮೆರಿಕದ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.

ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳೂ ಗಮನಾರ್ಹ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜರ್ಷಿ ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹು ಮಹಾರಾಜರೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು.

ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. 1902ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಶೇ.50ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಭಾರತೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಸಮಾನತೆಯ ಹೋರಾಟ
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು 1950ರ ಜನವರಿ 26ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಸಂವಿಧಾನದ 14ನೇ ವಿಧಿ ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. 15ನೇ ವಿಧಿ ಜಾತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಆಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. 17ನೇ ವಿಧಿಯು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ದೇಶದ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನ ಸಿಂಧಿಯಾ, ಬರೋಡಾದ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ಶಾಹು ಮಹಾರಾಜರ ಆಡಳಿತದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಶಿಕ್ಷಣ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ತರಲು ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಸಂಸ್ಥಾನದ 1945ರ ಘೋಷಣೆ ಅಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು.

ಸಿಂಧಿಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನ ಎಂದರೇನು?

ಸಿಂಧಿಯಾ ರಾಜವಂಶವು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು. 1947ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಯಿತು.

ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಎಂದರೇನು?

ಜಾತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಸಮುದಾಯದ ಜನರನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾವಿ ಅಥವಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಳಸಲು ಬಿಡಬಾರದು ಎಂಬ ಅಮಾನವೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 17ನೇ ವಿಧಿ ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

1945ರ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆದೇಶವು ಆ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಇಡೀ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಯಾದ ಕಾನೂನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ದಲಿತರಿಗೆ ಆಗಲೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ದೊರೆತಿತ್ತು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು.

 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ 

ನಯನಾ ರಾಜೀವ್

ನಯನಾ ರಾಜೀವ್ ಮೂಲತಃ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರದ ಬಾಳೆಗೆರೆಯವರು, ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಧ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 10ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 3 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಒನ್​ ಇಂಡಿಯಾ ಕನ್ನಡ ವೆಬ್​ಸೈಟ್​ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕೂವರೆ ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ 6 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಟಿವಿ 9 ಕನ್ನಡ ಡಿಜಿಟಲ್​ನಲ್ಲಿ ಸೀನಿಯರ್ ಸಬ್​ ಎಡಿಟರ್ ಆಗಿ ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಸಕ್ತಿಕರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಟ್ರೆಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ.

Read More
Loading...
Unable to load recommendations.
Follow Us