ತುಳಸಿ ವಿವಾಹದ ಹಿಂದಿನ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೇನು? ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದ ಮದುವೆ ಆಚರಿಸುವುದೇಕೆ?

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಹಿಂದೂ ಮನೆಗಳ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಗಿಡವನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಪ್ರತಿದಿನ ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ತುಳಸಿ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಈ ದಿನ ತುಳಸಿ ಗಿಡವನ್ನು ವಧುವಿನಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮೂರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮದುವೆಯ ಸಂಭ್ರಮದಂತೆಯೇ ಪೂಜೆ, ಮಂಗಳವಾದ್ಯ, ಆರತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ತುಳಸಿ ವಿವಾಹವನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದ ವಿವಾಹದ ಹಿಂದಿರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೇನು? ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.

ತುಳಸಿ ವಿವಾಹವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿ ತಿಥಿಯಂದು ತುಳಸಿ ವಿವಾಹವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವನ್ನು ತುಳಸಿ ದ್ವಾದಶಿ ಅಥವಾ ದೇವ ಉತ್ಥಾನ ದ್ವಾದಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿಯಿಂದ ದ್ವಾದಶಿಯವರೆಗೆ ತುಳಸಿ ವಿವಾಹದ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಪ್ರಬೋಧಿನಿ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಇದರ ನಂತರ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಚಾಲನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ತುಳಸಿ ವಿವಾಹದೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳ ಆರಂಭಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.

ತುಳಸಿ ವಿವಾಹದ ಹಿಂದಿನ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಏನು?

ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವೃಂದಾ ಮತ್ತು ಜಲಂಧರನ ಕಥೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವೃಂದಾ ಎಂಬಾಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪತಿವ್ರತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಭಕ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆಗೆ ಜಲಂಧರ ಎಂಬ ಅಸುರನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿತ್ತು. ವೃಂದಾಳ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಲಂಧರನಿಗೆ ಅಪಾರ ಬಲ ದೊರೆತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆತನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಜಲಂಧರನ ಉಪಟಳದಿಂದ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೀಡಾದ ದೇವತೆಗಳು ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೊರೆ ಹೋದರು. ಜಲಂಧರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ವೃಂದಾಳ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಯಿತು. ಆಗ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಜಲಂಧರನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ವೃಂದೆಯ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ತನ್ನ ಪತಿ ಮರಳಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ವೃಂದಾ ಆತನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದಳು. ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದಿತು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಜಲಂಧರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ನಂತರ ನಡೆದ ಘಟನೆಯಿಂದ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ವೃಂದಾ, ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಕಲ್ಲಾಗುವಂತೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದಳು. ಈ ಶಾಪದ ಫಲವಾಗಿ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದನು ಎಂಬುದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ. ವೃಂದಾಳ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಆಕೆಗೆ ಪವಿತ್ರ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಆಕೆಯೇ ತುಳಸಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಮುಂದೆ ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದ ವಿವಾಹ ನಡೆಯಿತು ಎಂದು ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.

ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದ ವಿವಾಹದ ಮಹತ್ವವೇನು?

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮವನ್ನು ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಳಸಿಯನ್ನು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಅಂಶವೆಂದೂ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸಸ್ಯವೆಂದೂ ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದ ವಿವಾಹವು ಲಕ್ಷ್ಮೀ-ನಾರಾಯಣರ ದೈವಿಕ ಸಂಗಮದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ತುಳಸಿ ಗಿಡವನ್ನು ವಧುವಿನಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ವರನಂತೆ ಸಿಂಗರಿಸಿ ವಿವಾಹದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹ ದೊರೆಯಲಿ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಶನಿ ಸಾಡೇ ಸಾತಿ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ 5 ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿವು!

ತುಳಸಿ ವಿವಾಹದ ದಿನ ಯಾವ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ?

ತುಳಸಿ ವಿವಾಹದ ದಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜಾ ಕೈಂಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

• ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಅಲಂಕಾರ: ತುಳಸಿ ಗಿಡದ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ರಂಗೋಲಿ ಬಿಡಿಸಿ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಧುವಿನ ಅಲಂಕಾರ: ತುಳಸಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಸೀರೆ, ಬಳೆ, ಹೂವು, ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮಗಳಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದ ಪೂಜೆ: ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ವರನಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿವಾಹದ ವಿಧಿವಿಧಾನ: ಮಂಗಳಸೂತ್ರ, ಅಕ್ಷತೆ, ಹೂವು ಮತ್ತು ಇತರ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವಿವಾಹ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮಂಗಳಾರತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾದ: ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಆರತಿ ಬೆಳಗಿ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗಮನಿಸಿ: ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರಬಹುದು.

ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ