ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ ಸಂಕಷ್ಟ: ಖುದ್ದು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗದಿದ್ದರೆ ಬೇರೇನು ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ವಿವರ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರಿಗೆ ನೋ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್‌ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ನೋಟಿಸ್‌ ಬಂದಿದ್ದು, ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಖುದ್ದಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವವರು ಈಗ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು? ಅವರ ಮುಂದಿರುವ ಆಯ್ಕೆಗಳೇನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ವಿವರ.

ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ ಸಂಕಷ್ಟ: ಖುದ್ದು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗದಿದ್ದರೆ ಬೇರೇನು ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ವಿವರ
ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ
Image Credit source: TV9 Network
Edited By:

Updated on: Sep 09, 2026 | 1:58 PM

ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು

  • ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ ನೋಟಿಸ್‌
  • ಖುದ್ದು ಹಾಜರಾತಿ ಕಡ್ಡಾಯದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಂಕಷ್ಟ
  • ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ತೊಡಕು: ಬೇರೆ ಆಯ್ಕೆಗಳೇನು?

ಬೆಂಗಳೂರು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತದಾರರ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇದೀಗ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ಸಂಕಷ್ಟ ತಂದಿದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಮೂಲಕ ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಹಲವು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ‘ನೋ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್‌ ಡೇಟಾ’ ಅಥವಾ ಹೆಸರು, ವಯಸ್ಸು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್‌ ಜಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ (ERO) ಮುಂದೆ ಖುದ್ದಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿರುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಡಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ 24ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 951 ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಮತದಾರರು ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮತದಾರರು ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಮತದಾರರಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಫಾರ್ಮ್‌ 6A ಬದಲಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರರಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ವಿದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಎಸ್​ಐಆರ್ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕೇ?

ಫಾರ್ಮ್‌ 6A ಮೂಲಕ ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ. ಅವರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ವೀಸಾ ವಿವರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಬಳಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ, ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಖುದ್ದಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುವ ಅಗತ್ಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದಲೇ ವಿನಾಯಿತಿ ದೊರೆಯಬಹುದು.

ಎಸ್​ಐಆರ್: ಖುದ್ದು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುವುದರಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲ?

ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ಮತದಾರರಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ಈ ವಿನಾಯಿತಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಇತರೆ ತಾರ್ಕಿಕ ಅಸಂಗತತೆಗಳ ಕುರಿತು ನೋಟಿಸ್‌ ಬಂದರೆ, ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಖುದ್ದಾಗಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಹೆಸರು, ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಎಸ್​ಐಆರ್ ನೋಟಿಸ್‌

ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಮತದಾರರು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎನ್ಯುಮರೇಷನ್ ಫಾರ್ಮ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೀಗ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಕಾರಣ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ, ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ಮಂದಿ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರು ನಮ್ಮ ನೆರವು ಕೋರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಿಎಲ್‌ಒ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾದ ಬಾಬು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕರಾವಳಿ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಮತದಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕಷ್ಟ

ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮತದಾರರು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಗಲ್ಫ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದ್ಯೋಗದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣದ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಂತಹ ಮತದಾರರಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹಾಜರಾಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಜಾಗೃತ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘಟನೆಯ ಸದಸ್ಯ ಆಡಂ ಖಾನ್‌ ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ‘ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್’ ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಕನಿಷ್ಠ 50 ಸಾವಿರ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್‌ ಬಂದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅನುಮಾನವಿದೆ. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರ ಪರವಾಗಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ವಯಸ್ಕ ಸದಸ್ಯರು ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಇಆರ್​​ಒ ಅಥವಾ ಎಇಆರ್​ಒ ಮುಂದೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮತದಾರರಿಗೆ ವಿಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಆಡಂ ಖಾನ್‌ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಧಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗದಿದ್ದರೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಡುವ ಆತಂಕ

ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವ ಮನವಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಿಎಲ್‌ಒ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಬಾಬು ತಿಳಿಸಿರುವುದಾಗಿಯೂ ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ವಿಚಾರಣೆಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಮುಂದೂಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ವಿನಾಯಿತಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಒತ್ತಾಯ

ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು, ವಿಶೇಷ ಚೇತನರು ಹಾಗೂ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಖುದ್ದು ಹಾಜರಾತಿಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿವೆ. ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಆರ್​ಒಗಳು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಪಕ್ಷಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.

ಫಾರ್ಮ್‌ 6A ಮೂಲಕ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ

ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಮತದಾರರಾಗಿ ಫಾರ್ಮ್‌ 6A ಮೂಲಕ ಈಗಾಗಲೇ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿರುವವರಿಗೆ ‘ನೋ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್‌’ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಅಸಂಗತತೆಗಳ ಕುರಿತು ನೋಟಿಸ್‌ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎನ್ಯುಮರೇಷನ್ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯ ವೀಸಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅವರ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಂತಹ ಮತದಾರರನ್ನು ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಅದೇ ವೇಳೆ, ನೋಟಿಸ್‌ ನೀಡಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಇಆರ್​​ಒಗಳಿಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ಇರುವ ಪರ್ಯಾಯ ಆಯ್ಕೆ ಏನು?

ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಫಾರ್ಮ್‌ 6A ಮೂಲಕ ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಇಆರ್​​ಒ ಅವರು ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮನವಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಕಾರಣಸಹಿತ ಆದೇಶ (speaking order) ಹೊರಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಆದೇಶವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪಡೆದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 23ರೊಳಗೆ ಫಾರ್ಮ್‌ 6A ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಬಳಿಕ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಿಎಂ ಡಿಕೆ ಶಿವಕುಮಾರ್‌ ಪತ್ರ

ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗ್ಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿಕೆ ಶಿವಕುಮಾರ್‌ ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 9ರಂದು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್‌ ಕುಮಾರ್‌ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು, ವಿಶೇಷ ಚೇತನರು, ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು ಹಾಗೂ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಕ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಜರಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂತಹ ಕ್ರಮದಿಂದ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರು ಹಾಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ. ಮತದಾರರ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ಸುಲಭ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Published On - 1:49 pm, Wed, 9 September 26

Loading...
Unable to load recommendations.
Follow Us