ಅತಿವೇಗದ ರೈಲುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಸ್ಪೇನ್ ಅಪಘಾತದ ಬಳಿಕ ಭಾರತದ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು

ನವದೆಹಲಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29: ಸ್ಪೇನ್​ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲುಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಭೀಕರ ಅಪಘಾತವು ರೈಲು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆ. ಭಾರತವು ಮುಂಬೈ-ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಯಾವ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ರೈಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂವಹನ, ತುರ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮಾನವ ದೋಷಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಕ್ರಮಗಳು ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ.

ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಟೊಲೆಡೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಉರ್ಡಾ ಸಮೀಪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28ರಂದು ಎರಡು ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲುಗಳು ಡಿಕ್ಕಿಯಾಗಿವೆ. ಈ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 68 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಹಲವರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೃತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಆತಂಕವನ್ನೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.

ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಸರ್ಕಾರಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಸ್ಥೆ ರೆನ್ಫೆ (Renfe) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೈಲು, ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಇರಿಯೊ (Iryo) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಳಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ರೈಲಿನ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಿದೆ. ಡಿಕ್ಕಿಯ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಹಲವು ಬೋಗಿಗಳು ಹಳಿ ತಪ್ಪಿ ಪಕ್ಕದ ಇಳಿಜಾರಿಗೆ ಉರುಳಿವೆ. ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ನಿಖರ ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರೈಲುಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾದ ಬಳಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ರೈಲು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದಿವೆ. ಆದರೆ, ಅಂತಿಮ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಅರ್ನಬ್ ಚಂಡಮಾರುತ: ಆಂಧ್ರದಲ್ಲಿ 8 ಮಂದಿ ಬಲಿ, ವಿಮಾನ, ರೈಲು ಸಂಚಾರ ಸ್ಥಗಿತ, 6 ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಭಾರತದ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲು ಯೋಜನೆಗೆ ಇದರಿಂದ ಏನು ಪಾಠ?

ಭಾರತವು ಮುಂಬೈ–ಅಹಮದಾಬಾದ್ ನಡುವೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ಕಾರಿಡಾರ್ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ರೈಲು ಗಂಟೆಗೆ ಸುಮಾರು 320 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ವೇಗದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಚಲಿಸುವಾಗ, ಮುಂದೆ ಅಪಾಯ ಎದುರಾದರೆ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ತಕ್ಷಣ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈಲುಗಳಿಗಿಂತ ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಅಪಘಾತವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಲಿದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಆದರೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಫಲವಾದಾಗ ಪರ್ಯಾಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಘಟನೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

1. ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಫಲವಾದರೆ?

ರೈಲುಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವ ರೈಲು ಯಾವ ಹಳಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆ, ಮುಂದಿನ ಹಳಿ ಖಾಲಿಯಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ರೈಲು ಎಷ್ಟು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇದು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾದಾಗ, ರೈಲುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಳಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ದೋಷವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸದೆ ಅಥವಾ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ರೈಲು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪಾಠ: ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೈಲನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೂಚನೆಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

2. ಮಾನವ ದೋಷವನ್ನು ತಡೆಯುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೇಕು

ರೈಲು ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಬಾರದು. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ರೈಲು ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ರೈಲುಗಳ ವೇಗವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತವೆ. ಅಪಾಯ ಎದುರಾದಾಗ ಅಥವಾ ರೈಲು ಅನುಮತಿಸಿದ ವೇಗವನ್ನು ಮೀರಿದಾಗ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದ ಮುಂಬೈ–ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಶಿಂಕಾನ್ಸೆನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೂಕಂಪದ ಕಂಪನಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ರೈಲುಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿದೆ.

3. ರೈಲುಗಳ ನಡುವೆ ನಿರಂತರ ಸಂವಹನ ಇರಬೇಕು

ಒಂದೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೈಲುಗಳು ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮಾಹಿತಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಲುಪಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ರೈಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಹಳಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದರೆ, ಆ ಮಾಹಿತಿ ಇತರ ರೈಲುಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ತಕ್ಷಣ ತಲುಪಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಡಿಕ್ಕಿಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ಭಾರತದ ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರೈಲುಗಳ ಚಲನವಲನದ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ತುರ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರದ ಸಮನ್ವಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.

4. ‘ಕವಚ್’ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲಿಗೂ ಸಾಕೇ?

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕವಚ್’ ಎಂಬ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ರೈಲು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಪಾಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ರೈಲು ನಿಗದಿತ ವೇಗವನ್ನು ಮೀರಿದರೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಕವಚ್ ಮತ್ತು ಬುಲೆಟ್ ರೈಲುಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಗಂಟೆಗೆ 300 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಗತ್ಯ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅಗತ್ಯ.

5. ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗೂ ಆದ್ಯತೆ ಅಗತ್ಯ

ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರೈಲು ಹಳಿಗಳು, ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಉಪಕರಣಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಸರಿಪಡಿಸುವುದು, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಫಲವಾದಾಗ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು ಕೂಡ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ

ಸ್ಪೇನ್‌ನ ರೈಲು ದುರಂತವು ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಮಾನವ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಾಗ ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್‌ನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್, ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಸ್ಪೇನ್ ಅಪಘಾತದ ಅಂತಿಮ ತನಿಖಾ ವರದಿ ಹೊರಬರುವವರೆಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಘಟನೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಾಕ್ಷಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ, ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ