ಯುಪಿಐ ಕ್ರಾಂತಿ: ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಬಲೀಕರಣ, ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ರೂಪಾಂತರ

ಶಾಲೆಯ ಗೇಟ್ ಹೊರಗೆ ಕಮಲಾ ಪೇರಳೆ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ಕಳೆದ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಕೂಡ ಲೆಕ್ಕಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಶಾಲೆಯ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ “ನಾನು ನಾಳೆ ಹಣ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದಾಗ, ಆಕೆ ತಲೆಯಾಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನಾಳೆ ಆ ಹುಡುಗ ಹಣ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಯಾವ ಮಗುವಿನ ತಾಯಿಯ ಬಳಿ ಶುಕ್ರವಾರದೊಳಗೆ ಹಣ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಯಾವ ವಾಚ್‌ಮನ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಹಣ ಇರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ ಯಾವ ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗಿಗೆ ಹಣ್ಣು ನಿರಾಕರಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ಆಕೆಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಲೆಕ್ಕಗಳು ಆಕೆಯ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದು ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸಲು ಇದೊಂದು ಸುಂದರವಾದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ದೋಷ ಎಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಒಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಆಕೆಯ ಬುಟ್ಟಿಯ ಬಳಿ ನಿಂತು, ಎರಡು ಪೇರಳೆ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಟಾಕ್ ಖರೀದಿಸಲು ಆಕೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಸಾಲ ಬೇಕೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಕಮಲಾಗೆ ಬಹಳ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು. ನಂತರ ಆತ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಆಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ನಯವಾಗಿಯೇ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಕೆ ಆತನನ್ನು ನೋಡಿ ನಕ್ಕು, ತನ್ನ ಹಣೆ ಚಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆ ವಾರದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಕೇಳಿದ ಅತ್ಯಂತ ತಮಾಷೆಯ ಸಂಗತಿ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಮುಗಿದಿತ್ತು. ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಳು, ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಆಕೆಯಿಂದ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.

ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಭಾರತವು ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದೇ ಆಗಿದೆ. 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಯುನಿಫೈಡ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ (UPI) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಸಾಧನದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜುಲೈ 2025 ರಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 19.47 ಬಿಲಿಯನ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 628 ಮಿಲಿಯನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆದು, 25.08 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಚಲನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು, ಅಂದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಮಾಣವು ಶೇಕಡಾ 35 ರಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದರೆ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು 1,300 ರೂ. ಆಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಪಾವತಿಗಳು ಆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾವತಿಯು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಣದ ಅತ್ಯಂತ ಕಾರ್ಯನಿರತ ರಸ್ತೆಯು ದೊಡ್ಡ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿಲ್ಲ. ಅದು ಪೇರಳೆ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಆಟೋ ಬಾಡಿಗೆಗಳು, ಫೋನ್ ರೀಚಾರ್ಜ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ ಯೋಜನೆ: ಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಪ್ರಭಾವ

ಇದು ಇಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಹಬ್ಬಲು ಕಾರಣವೇನು? ಮೂರು ಸರಳ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಕೇವಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ಫೋನ್ ಸಾಕು. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಾಗದದ ಚೌಕದಿಂದ ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಹುದು. ಇದು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಆಪ್‌ಗಳು ಈ ಒಂದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಾಹನವು ಬಳಸುವಂತೆ ಒಂದು ಆಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮತ್ತೊಂದು ಆಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬಹುದು. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲಸದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ಭಾನುವಾರ ರಾತ್ರಿಯೂ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಕಮಲಾಗೆ ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ಕಾಗದದ ಚೌಕವು ಸಿಕ್ಕಿತು, ಆಕೆ ಅದನ್ನು ಟೇಪ್ ಬಳಸಿ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಅಂಟಿಸಿದಳು. ಮೊದಲಿಗೆ ಶಾಲೆಯ ಹುಡುಗರು ನಕ್ಕರು. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರ ಫೋನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಕಮಲಾಗೆ ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿ ನಡೆಯಿತು. ಈಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೇರಳೆ ಹಣ್ಣಿನ ಮಾರಾಟವೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು (Footprint) ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ನೀರಸವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು: ಅಂದರೆ ಆಕೆ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಆಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯ. ಆಕೆಯಂತಹ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರಿಗೆ ಲೆಡ್ಜರ್ ಅವರ ತಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವವರೆಗೆ ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಔಪಚಾರಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಅದೃಶ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಜನರು ಈಗ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅದೇ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖವೂ ಇದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಹಣವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರ ಜಾಡು ಈಗ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದೆಡೆ ದಾಖಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಯಾರು ನೋಡಬಹುದು ಹಾಗೂ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ನೋಡಬಹುದು ಎಂದು ಕೇಳುವುದು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ನಿಂತಿ Gವರದ್ದೇ ಆದ ಮೂರನೇ ಮುಖವೂ ಇದೆ. ಯುಪಿಐಗೆ (UPI) ಫೋನ್, ಸಿಗ್ನಲ್ ಮತ್ತು ಖಾತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಹೊಂದಿರದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಇತರರು ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪಾದ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದರೆಂಬ ಭಯವಿರುವ ವೃದ್ಧರೊಬ್ಬರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಿರಬಹುದು. ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ: ಪಿನ್ (PIN) ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಹಣ ಕಳುಹಿಸಲು ಮಾತ್ರ, ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಎಂದಿಗೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೂಡಿಕೆ: ಕೊಠಾರಿ ಆಯೋಗದ ಶೇ. 6 ಜಿಡಿಪಿ ಗುರಿ ತಲುಪಲು ಏಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ? ಇಲ್ಲಿದೆ ವಾಸ್ತವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ

ಭಾರತವು ವ್ಯಾಪಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ, ಅಪರಿಚಿತರ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪೇರಳೆ ಹಣ್ಣು ಮಾರಾಟಗಾರರು ಹಾಗೂ ದೈತ್ಯ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕಮಲಾಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕೊರತೆ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಹಣವಿಲ್ಲದ ಮಗುವೂ ಕೂಡ ಪೇರಳೆ ಹಣ್ಣನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮಾತಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಬೆಲೆಗೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿತ್ತು. ಈಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾರಾಟವೂ ದಾಖಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಯೆಂದರೆ ಎಂದಿಗೂ ನಿರಾಕರಿಸಬಾರದ ಆ ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ನಿಮ್ಮ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಕೇವಲ ನಗದು ಹಣದಿಂದಷ್ಟೇ ಪಾವತಿಸುವವರು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ? ಇತರರಿಗೆ ಮರೆತು ಹೋಗಿರುವ ಯಾವ ಸಂಗತಿ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ?

(ಆಧಾರಗಳು: ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI), ಜುಲೈ 2025 ರ ಮಾಸಿಕ ಯುಪಿಐ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು, ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ವರದಿ (ಆಗಸ್ಟ್ 2, 2025); ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ, ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ. ಸುಮಾರು 1,300 ರೂ.ಗಳ ಸರಾಸರಿ ಪಾವತಿಯನ್ನು ನಮೂದಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದಿಂದ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಕಮಲಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರ; ಸಂಗತಿಗಳು ನೈಜವಾದವು.)

ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ