ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರಕ್ಕೂ ವಾಸ್ತವಿಕ ದರಕ್ಕೂ ಎಷ್ಟಿದೆ ಅಂತರ? ಈ ವಿಚಾರಗಳು ತಿಳಿದಿರಲಿ

ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷದ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತನಿಗೊಂದು ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂದಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರ ತಿರಸ್ಕಾರ ಎದುರಿಸಿದ ನಂತರ, ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನೇ ಆತ ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ.

ಇಂದು ಆತನನ್ನು ತಾನು ನಿರುದ್ಯೋಗಿಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ ಎಂದೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಇದು ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹುತೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ವಿಧಾನವೇ ಇದು. ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತದೆ; ಅಂದರೆ ಅವರು ಒಂದೋ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿರಬೇಕು. ಯಾರಾದರೂ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಬ್ ಸರ್ಚ್ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದ, ಅವರು ಆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಯವಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗಿ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಇರುವುದೇ ಇಲ್ಲ.

ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಭಾರತದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಏಕ ಅಂಕಿಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮವೇ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರಕ್ಕೂ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಂಗತಿಗೂ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾಸವಾಗಬಹುದು.

ಮರೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದ ಈ ವಾಸ್ತವದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಭಿನ್ನವಾದ ಒಂದು ಅಳತೆಗೋಲು ಇದೆ. ಇದನ್ನು ‘ನೀಟ್’ (NEET – Young people not in employment, education or training) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ತರಬೇತಿ, ಈ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಲ್ಲದ ಯುವಕರು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ILO) ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಯುವಜನತೆಯ ಸುಮಾರು ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಂದಿ ಈ ವರ್ಗದಡಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಶೇ. 24 ರಿಂದ 26 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ನೀಟ್ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಓದುತ್ತಿಲ್ಲ, ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಡೇಟಾ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ನೀಟ್ ಕೆಟಗರಿಯ ಹೊರಗೆ ಗುರುತುಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ನಿಜವಾದ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಏನು? ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ಕಾಯಕ ಮಾಡುವವನೂ ದೇಶಪ್ರೇಮಿಯೇ

ಈ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯು ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣಿಕ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿಯಂತೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವವರ ಡೇಟಾ ಮೇಲೆ ಇದು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯೌವ್ವನದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಂದು ಸಮಾಜ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೂರು ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರಾ ಎಂದು ನೀಟ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ನೀಟ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತೀ ನಾಲ್ವರು ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಆಗದ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಯ ಆಯಾಮವೂ ಇದೆ. ಭಾರತದ ಯುವ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ನೀಟ್ ದರ ಶೇ. 38 ಇದೆಯಂತೆ. ಯುವ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಇದು ಶೇ 10ರಷ್ಟು ಇದೆ. ಈ ಅಂತರ ಯಾಕಿಷ್ಟು ಅಗಾಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚರ್ಚೆಯ ಅಗತ್ಯ ಇದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳಗೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಯ ಆಯಾಮವೂ ಇದೆ. ಯುವ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವೆ ‘ನೀಟ್’ (NEET) ದರವು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 38 ರಷ್ಟಿದೆ. ಯುವ ಪುರುಷರ ನಡುವೆ ಇದು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಅಂತರವು ಯಾಕಿಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣವಾದ ಚರ್ಚೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸೋಣ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ಭಾರತದ ಯುವ ಉದ್ಯೋಗ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಏನೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲಿ, ಎಲ್ಲಿರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ನೀಟ್ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹೇಗಿರುತ್ತೆ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಶಾಲೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿರುವ ಹುಡುಗಿ, ತನ್ನ ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇರಬೇಕು. ಯುವಕನೊಬ್ಬ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದು ವಿಫಲಗೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ನೆಂಟರಿಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಪದವಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಗೆ ತಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗದೆ, ಹತಾಶೆಗೊಂಡು ಕೆಲಸ ಹುಡುಕುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅದೆಷ್ಟು ತಿಂಗಳುಗಳು ಸವೆದಿವೆಯೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರಬಹುದು ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿನ ನೀಟ್ ಸ್ಥಿತಿ.

ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವರಾರೂ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇವರಾರೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಇರುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಕಾಣುವಂತಹ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ನಾವು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೋ, ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೋ? ವಾಸ್ತವ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಆರ್ಥಿಕ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವವರಿಗೆ ಈ ವಿಚಾರ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಒಳ್ಳೆಯ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಿರುವುದನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಹುಡುಕಾಟವನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವುದನ್ನೂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂದರೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗದೆ ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದವರ ಕಥೆ. ಒಂದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೇಳುವ ವಿಭಿನ್ನ ಕಥೆ ಇದು.

ಇದ್ಯಾವುದೂ ಕೂಡ ಸುಧಾರಣೆಯೇ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಅಥವಾ ನಿರಾಶೆಗೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಕಾರಣ ಅಲ್ಲ. 2018 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 30 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದ ಭಾರತದ ‘ನೀಟ್’ (NEET) ದರವು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೈವರ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಇದು ನೈಜವಾದ ಮತ್ತು ಮಾಪನ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ದೇಶದ ಯುವಜನತೆಯ ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ಇನ್ನೂ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ನಿಂತಿರುವುದು ಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಸಹ, ಭಾರತದ ಉದ್ಯೋಗ ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಭಾರತದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವನ್ನು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದನ್ನು ನೀವು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಎಷ್ಟು ಜನರು ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಜನರು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದಲೇ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ.

ಆಧಾರಗಳು: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ILO), ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಯುವಕರ (NEET) ಅಂದಾಜುಗಳು, ಭಾರತ, 2018–2024; ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್, “ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಯುವಕರ ಪಾಲು,” ಭಾರತ ದತ್ತಾಂಶ ಸರಣಿ; ಆವರ್ತಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ (PLFS), ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನ.

ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ