OTP ಹೇಳಿ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಖಾಲಿಯಾದರೆ, ಇದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ತಪ್ಪಲ್ಲ: ಹಣವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯೋದು ಹೇಗೆ?

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ಗಳು OTP (ಒನ್ ಟೈಮ್ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್) ಬಳಸಿ ಅಮಾಯಕರನ್ನು ವಂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಜನರಿಂದ ಒಟಿಪಿ ಪಡೆದು ಅವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಮೂಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ಇದು ಖಾತೆದಾರನ ತಪ್ಪೇ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೂ ಏನಾದರೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇದೆಯೇ? ಎಂಬುದು. ಇದೀಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ತಜ್ಞ ಅಮಿತ್ ದುಬೆ ಟಿವಿ9 ಡಿಜಿಟಲ್‌ನ ಪಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರುಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕಡೆಯಿಂದ ಏನಾದರೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಿದೆಯೇ?:

ಅಮಿತ್ ದುಬೆ ಪ್ರಕಾರ, ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು OTP ಮೂಲಕ ವಂಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮೊದಲ ಡೇಟಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆ (ಮಾಹಿತಿ ಕಳ್ಳತನ) ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಜನರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದು ವಂಚನೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ (ಆರ್‌ಬಿಐ) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರೇ ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ದುಬೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೋವಿಡ್ ನಂತರ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ:

ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಂ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ಬಿ ಡೇಟಾವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, ಅಮಿತ್ ದುಬೆ ಅವರು ಕೋವಿಡ್‌ಗೆ ಮೊದಲು, ಪ್ರತಿದಿನ 500-700 ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಈಗ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 30,000 ರಿಂದ 40,000 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಅಂದರೆ ಸೈಬರ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ಗಳ ಜಾಲವು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಜನರು ಅದರ ಬಲಿಪಶುಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ:

ನೀವು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲು ತಕ್ಷಣ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಂ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಶೇ. 99ರಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಆಗಿಲ್ಲ. ವಂಚನೆಯಾದ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಅಥವಾ 1 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ನೀವು ದೂರು ನೀಡಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು 1930 ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ cybercrime.gov.in ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಸಹಾಯವಾಣಿಯು ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು 48 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ವಂಚಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬಹುದು, ಆ ಮೂಲಕ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಬೆಂಗಳೂರು ಪೊಲೀಸರು ಪರಿಚಯಿಸಿರುವ ಗೋಲ್ಡನ್ ಅವರ್ ಎಂಬ ಸೌಲಭ್ಯ ಬಳಿಸಿದರೆ ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರ ಜಾಲದಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಣವನ್ನು ವಾಪಸು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈಗಾಗಲೇ ಈ ಗೋಲ್ಡನ್ ಅವರ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಬಳಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಸೈಬರ್ ವಂಚಕ ಜಾಲದಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ವಾಪಸು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೊರೊನ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಂಚನೆಯಂತಹ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಅವರ್ ಸೌಲಭ್ಯ ತರಲಾಗಿತ್ತು.

ಇನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐನ 114448 ಟೋಲ್‌ ಫ್ರಿ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು. https://cms.rbi.org.in ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ನೀವು ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಅಂದರೆ ಗೂಗಲ್‌ ಪೇ, ಫೋನ್‌ ಪೇ ಈರೀತಿಯ ತಾಣದಿಂದ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ, ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಕರೆ ಮಾಡಿ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿ. ಈ ಸಂದರ್ಭ ಅವರು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳು, ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್​ಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಮೂಲಕ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಆ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ನಿಮಗೆ ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಪುನಃ ಸಿಗುತ್ತದೆ.