ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಕತೆ ಆರಂಭವಾದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಬುಲ್ಡೋಜರ್ ಎಂಟ್ರಿ; ಮುಂಬೈನ ಮುಸಾಫಿರ್‌ಖಾನಾ ನೆಲಸಮ

ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬೈನ ಪಾಕ್‌ಮೋಡಿಯಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಜ್ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸುಮಾರು 1939ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದ ‘ಹಾಜಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಹಾಜಿ ಹಬೀಬ್ ಮುಸಾಫಿರ್‌ಖಾನಾ’ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತಾಣವಾಗಿರಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ 5 ದಶಕಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಭೂಗತ ಪಾತಕಿ ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಕಾರ್ಯಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಮುಂಬೈ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ಬುಲ್ಡೋಜರ್​ಗಳು ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಮೊದಲ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಕೊನೆಯ 10 ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಿತ ನೆಲಮಹಡಿಯ ‘ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ’ವನ್ನು ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿವೆ. ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಕೆಡವಬೇಕಾಗಿರುವ ಭೆಂಡಿ ಬಜಾರ್‌ನ ಈ ಶಿಥಿಲ ಕಟ್ಟಡವು ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಕತೆಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಈ ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಕತೆ ಆರಂಭವಾದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಬುಲ್ಡೋಜರ್ ಎಂಟ್ರಿ; ಮುಂಬೈನ ಮುಸಾಫಿರ್‌ಖಾನಾ ನೆಲಸಮ
ಮುಸಾಫಿರ್‌ಖಾನಾ ಕಟ್ಟಡ ನೆಲಸಮ
Image Credit source: PTI

Updated on: Nov 18, 2026 | 8:33 PM

ಮುಂಬೈ, ನವೆಂಬರ್ 18: ಭೂಗತ ಪಾತಕಿ ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಮತ್ತು ಆತನ ‘ಡಿ ಕಂಪನಿ’ಯ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳೊಂದಿಗೆ ನಂಟು ಹೊಂದಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಜ್ ಯಾತ್ರಿಕರ ವಸತಿ ಗೃಹವಾಗಿದ್ದ ಭೆಂಡಿ ಬಜಾರ್‌ನ ‘ಹಾಜಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಹಾಜಿ ಹಬೀಬ್ ಮುಸಾಫಿರ್‌ಖಾನಾ’ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬೃಹನ್ಮುಂಬೈ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ (ಬಿಎಂಸಿ) ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಾದ ‘ಸಿ-1’ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಪಾಲಿಕೆಯು ಇಂದು ಮತ್ತು ನಾಳೆ ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕೆಡವಲಿದೆ.

ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಮುಂಬೈ ಮೂಲಕ ಮೆಕ್ಕಾಕ್ಕೆ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಮುಸಾಫಿರ್‌ಖಾನಾವನ್ನು ಮೂಲತಃ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಒಟ್ಟು 36 ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. 1944ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ‘ಹಾಜಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಹಾಜಿ ಹಬೀಬ್ ಮುಸಾಫಿರ್‌ಖಾನಾ ಟ್ರಸ್ಟ್’ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿತ್ತು. ಹಜ್ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದವು.

Loading...

ಭೂಗತ ಲೋಕದ ನಂಟು:

ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂನ ಆರಂಭಿಕ ಅಪರಾಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಡಿ-ಕಂಪನಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದೀಗ ದಶಕಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಶಿಥಿಲ ಕಟ್ಟಡವು ನೆಲಸಮಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮುಂಬೈ ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಅಧ್ಯಾಯವೊಂದರ ಭೌತಿಕ ಕುರುಹು ಅಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: 2011ರ ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಸಹೋದರನ ಚಾಲಕನ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣ; ಭೂಗತ ಪಾತಕಿ ಛೋಟಾ ರಾಜನ್ ಖುಲಾಸೆ

ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದತ್ತಿ ಅತಿಥಿಗೃಹಕ್ಕೆ ಪೊಲೀಸ್ ಹೆಡ್ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಬಲ್ ಒಬ್ಬರ ಪುತ್ರನಾದ ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಮೊದಲು ಬಾಡಿಗೆದಾರನಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಯೇ “ಅತಿಕ್ರಮಣಕಾರ”ನಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡನು. ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂನ ಅಪರಾಧ ಜಾಲವಾದ ‘ಡಿ-ಕಂಪನಿ’ಯ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಬದಲಾದ ಪಯಣ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಹೀಗೆಯೇ. ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಕಾಸ್ಕರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರಾದ ಹೆಡ್ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಬಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಕಾಸ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಅಮೀನಾ ಬಿ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರೊಂದಿಗೆ ಮುಸಾಫಿರ್‌ಖಾನಾದ ಎರಡನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

1970ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಭೂಗತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದಾವೂದ್ ಪ್ರಭಾವ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಆತ ಇಡೀ ಎರಡನೇ ಮಹಡಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಬಾಡಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು. ‘ಹಾಜಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಹಾಜಿ ಹಬೀಬ್ ಮುಸಾಫಿರ್‌ಖಾನಾ ಟ್ರಸ್ಟ್’ ಒಡೆತನದ ಈ ಯಾತ್ರಿಕರ ವಸತಿ ಗೃಹವು ಆತನ ಮನೆ, ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಅನಧಿಕೃತ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು. ಆತನಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳದ ಹಕ್ಕು ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ದಾವೂದ್ ಆಗಲಿ ಅಥವಾ ಕಾಸ್ಕರ್ ಕುಟುಂಬದ ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪತ್ರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಭಾರತ ದಾಳಿ; ಭಯದಿಂದ ಕರಾಚಿ ಬಿಟ್ಟು ಭೂಗತ ಪಾತಕಿ ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಪರಾರಿ

1986ರಲ್ಲಿ ದಾವೂದ್ ಭಾರತದಿಂದ ಪರಾರಿಯಾದ ನಂತರವೂ ಆತನ ಸಹಚರರು ಈ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮಹಡಿಯ ಕಚೇರಿಯು 1993ರ ಮುಂಬೈ ಸರಣಿ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. 1993ರ ಸ್ಫೋಟಗಳ ನಂತರ, ಕಾಸ್ಕರ್ ಕುಟುಂಬದ ಅಕ್ರಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಆರಂಭಿಸಿತು. ದಾವೂದ್ ತಾಯಿ ಅಮೀನಾ ಬಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸವಿದ್ದರು. ಆತನ ಸಹೋದರ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕಾಸ್ಕರ್ ಸಹ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆವರಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬಳಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ವಿಧ್ವಂಸಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆಯ (ಟಾಡಾ) ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ದಾವೂದ್ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಎರಡನೇ ಮಹಡಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಿತು.


1998 ಮತ್ತು 2018ರ ನಡುವೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆದಾರರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ವಂಚಕರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಅಮೀನಾ ಬಿ ಮತ್ತು ದಾವೂದ್ ಸಹೋದರಿ ಹಸೀನಾ ಪಾರ್ಕರ್ ಜಪ್ತಿ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ವರೆಗೆ ಹೋರಾಡಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 2018ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ, ಮುಂಬೈನ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.

ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

ಸುಷ್ಮಾ ಚಕ್ರೆ

ಸುಷ್ಮಾ ಚಕ್ರೆ ಮೂಲತಃ ಮಲೆನಾಡ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಶಿವಮೊಗ್ಗದವರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 10 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ವಿಜಯವಾಣಿ, ನ್ಯೂಸ್18 ಕನ್ನಡ, ಟಿವಿ9 ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವವಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಸಿನಿಮಾ, ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

Read More
Loading...
Unable to load recommendations.
Follow Us