ಡೊಮಿನಿಯನ್‌ನಿಂದ ಗಣರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ, ಜನವರಿ 26ರ ಮಹತ್ವ

1950ರ ಜನವರಿ 26ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10:18ಕ್ಕೆ, ದೆಹಲಿಯ ಗೌರ್ನಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಜಗೋಪಾಲಚಾರಿ ಎಂಬುವವರು ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತದ ಕೊನೆಯ ಗವರ್ನರ್ ಜನೆರಲ್. ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ, ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸೂಚಕವಾಗಿ 31 ಫಿರಂಗಿ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆ ಕ್ಷಣವನ್ನೇ ನಾವು ಪ್ರತಿ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಎಂದಿಗೂ ಕೇಳಲು ನಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಈಗಾಗಲೇ 1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾದರೆ, ಎರಡು ಮುಕ್ಕಾಲು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರದ ಆ ಜನವರಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬದಲಾಗಿದ್ದೇನು?

ದಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಉತ್ತರವೆಂದರೆ: ಭಾರತವು ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರಿಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಷಯವೂ ಬದಲಾಯಿತು.

1947 ಮತ್ತು 1950ರ ನಡುವೆ, ಭಾರತವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದು ಇನ್ನೂ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ‘ಡೊಮಿನಿಯನ್’ (Dominion) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು — ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್-6 (King George VI) ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಾಚನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ವಿಶ್ವದ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜನ ಪರವಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಗವರ್ನರ್ ಜನೆರಲ್ (ಮೊದಲು ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್‌ಬ್ಯಾಟನ್, ನಂತರ ರಾಜಗೋಪಾಲಚಾರಿ) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ದೇಶವು ಇನ್ನೂ ಹಳೆಯ 1935ರ ‘ಗೌರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ’ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗಿನ್ನೂ ಭಾರತಕ್ಕೊಂದು ಸ್ವಂತ ಸಂವಿಧಾನವಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರಾಜವಂಶದ ಕಿರೀಟಕ್ಕೇ ಸೇರಿತ್ತು.

ಗಣರಾಜ್ಯವು ತರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಅದು! ಕೇವಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ — ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ‘ಗಣರಾಜ್ಯ’ ಎಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬರದೇ ಇರುವ ಒಂದು ದೇಶ. ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ತಾವು ಜನಿಸಿದ ಕುಟುಂಬದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರಜೆಗಳು ಅಥವಾ ಅವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ — ಚುನಾವಣೆ, ನೇಮಕಾತಿ, ಸಂವಿಧಾನದ ಸ್ವಂತ ನಿಯಮಗಳ ಮೂಲಕ — ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಃ ಅವರನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು. ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ರಕ್ತಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರೆ, ಗಣರಾಜ್ಯವು ಅದನ್ನು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ದಾಖಲೆಯ (ಸಂವಿಧಾನದ) ಮೂಲಕ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು: ನಿಮ್ಮ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಸಂಪೂರ್ಣವೇ? ವಿಧಿ 300A, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿರಿ

ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಕರಡು ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಎರಡು ಮುಕ್ಕಾಲು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತವು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಮಧ್ಯಂತರ ಜಾಗದಲ್ಲಿತ್ತು: ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಉಡುಪನ್ನೇ ಧರಿಸಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1949ರ ನವೆಂಬರ್ 26ರಂದು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ತದನಂತರ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಅವಸರಪಡಲಿಲ್ಲ.

ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯು ಇನ್ನೂ ಎರಡು ತಿಂಗಳು, ಅಂದರೆ ಜನವರಿ 26ರವರೆಗೆ ಕಾಯ್ದಿತು. ಆ ದಿನಾಂಕವು ಸುಮ್ಮನೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬರುವ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ, ಲಾಹೋರ್‌ನ ರಾವಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 1930ರ ಜನವರಿ 26ರಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ‘ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ಯ’ವನ್ನು (ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ) ತನ್ನ ಗುರಿಯೆಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಸರಿಯಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಲು ಅದೇ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ತೆರೆದಿದ್ದ ತನ್ನ ಆಶಯದ ವೃತ್ತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.

ಆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ, ಸಂವಿಧಾನವೇ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅಧಿಕಾರವಾಯಿತು, ಅದು ಹಳೆಯ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ದೂರದ ಕಿರೀಟವೆರಡನ್ನೂ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನವೇ ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದರು. ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಭಾರತವು ಗಣರಾಜ್ಯವಾದ ಮೇಲೆಯೂ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಈ ರಾಜಿ ಸೂತ್ರದಂತೆ, ಭಾರತವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜನನ್ನು ಕೇವಲ ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕ ‘ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ’ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇವಾವುದೂ 1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿದ ಘಟನೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಮುಖ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ದಿನವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ 1950ರ ಜನವರಿ 26 ಅತ್ಯಂತ ನಿಶ್ಯಬ್ದವಾದ, ಹೆಚ್ಚು ರಚನಾತ್ಮಕವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿತು: ಬ್ರಿಟಿಷರು ತೊಲಗಿದ ಮೇಲೆ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಯಾರಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿತು, ಮತ್ತು ಭಾರತವು ಯಾವುದರ ಮೂಲಕ ಆಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ? ಭಾರತವು ತನಗೆ ತಾನೇ ನೀಡಿದ ಉತ್ತರವೆಂದರೆ: ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯೇ ಹೊರತು, ತನ್ನದೇ ಆದ ಹೊಸ ರಾಜನಲ್ಲ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ಕಾನೂನು: ವಿಕಾಸ, ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು CAA 2019 ವಿವರಣೆ

ಪ್ರತಿ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದಂದು ಕರ್ತವ್ಯ ಪಥದಲ್ಲಿ (ರಾಜಪಥ) ನಡೆಯುವ ಪಥಸಂಚಲನವು ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಜಾನಪದ ನರ್ತಕರು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾ, ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ನೈಜ ಆಶಯವನ್ನು ಮರೆಯುವುದು ಸುಲಭ. ಈ ಪಥಸಂಚಲನವು ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಚರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿಶ್ಯಬ್ದವಾದ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಗೆದ್ದ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ: ಅದೇನೆಂದರೆ, ಈ ಒಂದು ದಿನದಂದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರವು ರಾಜನ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, “ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಗಳಾದ ನಾವು” ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ದಾಖಲೆಯಿಂದ ಹರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಜನವರಿ 26 ಬಂದಾಗ, ಬ್ಯಾಂಡ್ ಬಾರಿಸುವ ಸದ್ದಿನ ನಡುವೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ: 1950ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಆ ವಾಗ್ದಾನವು, 2026ರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಆಳುತ್ತಿದೆಯೇ? ಅಥವಾ ರಾಜನ ಹಳೆಯ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಯಬ್ದವಾಗಿ ಬೇರೇನಾದರೂ ಬಂದು ಕುಳಿತಿದೆಯೇ?

ಆಧಾರಗಳು: ಸ್ಕ್ರಾಲ್.ಇನ್ (Scroll.in), “ಜನವರಿ 26, 1950: ಹೌ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಫಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಡೇ ಅನ್‌ಫೋಲ್ಡೆಡ್”; ದಿ ಬೆಟರ್ ಇಂಡಿಯಾ, “ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಡೇ ಹಿಸ್ಟರಿ”; ದಿ ಕ್ವಿಂಟ್ (The Quint), “ಬರ್ತ್ ಆಫ್ ಎ ನೇಷನ್: ಲುಕಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಟ್ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಫಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಡೇ”; ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ, 1950; ಲಂಡನ್ ಘೋಷಣೆ, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ, 1949.

ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ