ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ವಿವಾದ; ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಆರೋಪ, ಸಿಇಸಿ ನಿಲುವು, ಸುಪ್ರೀಂ ಅಭಿಪ್ರಾಯ; ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ

ನವದೆಹಲಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7: ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್​ಗೆಯೇ ಮಂಕುಬೂದಿ ಎರಚಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಎಸಗಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವಂತಹ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಿಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಇಸಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಜೆಪಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮೊದಲಾದ ಪಕ್ಷಗಳು, ಸಂಘಟನೆಗಳು ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಶುರುವಿಟ್ಟಿವೆ. ಆದರೆ, ಸಿಇಸಿ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ಹಿಂದೆ ವಜಾಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಎಸ್​​ಐಆರ್​ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇಲ್ಲದೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಿಇಸಿ ವಿರುದ್ಧ ಎದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಆರೋಪ. ಈ ವಾದವನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪುರಸ್ಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನು ಸಮರವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯ ತನಿಖಾ ವರದಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್ ಮಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ. ಮೊಹನಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪೀಠವು ಈ ಸಂಬಂಧ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ, ಸಿಇಸಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ನೋಟೀಸುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಕೇವಲ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಅಥವಾ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಅಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ಗಂಭೀರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠವು ಎಚ್ಚರಿಸಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಲು ಸಮರ್ಪಕ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಆಂತರಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಚರ್ಚೆಗಳು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಆಯೋಗದ ಸರ್ವಾನುಮತದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆಯೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಬ್ಯಾಗ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ, ಇದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಹೋರಾಟ: ಅ. 10ರ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಚಲೋಗೆ ಸಿಜೆಪಿಯ ಸೌರವ್ ದಾಸ್ ಕರೆ

ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮುನ್ನಣೆ: ಮಧ್ಯಂತರ ಅಮಾನತಿನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಮೇಲ್ಮೈ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. ಒಂದು ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯು ಶೇಕಡಾ 100ರಷ್ಟು ಸರಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಭಾಗಶಃ ಸರಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ ಪೀಠವು, ಕೇವಲ ಊಹಾಪೋಹಗಳ ಮೇಲೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.

ಏಕಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಕುರಿತು ಇಸಿಐ ಬಲವಾದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ಆಂತರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಭೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸಹಜ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಪೂರ್ಣ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಆಯೋಗವು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಂತರಿಕ ಕಡತಗಳ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳ ಸೋರಿಕೆ ಅಥವಾ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ ಅಥವಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನೆಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮುಕ್ತ ಚರ್ಚೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಡಿ ಫಾರ್ಮ್ 6 ಮತ್ತು ಡಿಕ್ಲರೇಶನ್

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26, 2026 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ, ‘ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ಗಾಗಿ ನಮೂನೆ 6 ರೊಂದಿಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ’ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಆಯೋಗವು ನಮೂನೆ 6 ಅನ್ನು ‘ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದೆ’ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ವರದಿಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ನಮೂನೆ 6 ರ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತಾನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ನಂತರದ ಕೆಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಇಸಿಐ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕಾಕಾರರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸಲು ಮುಂದಾದರು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಸಿಇಸಿ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಸಿಜೆಪಿ ಆಗ್ರಹ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಆ ಆರೋಪವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕಾನೂನಿನ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಗೊಂದಲದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗವು ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಿದೆ.

ನಮೂನೆ 6 ರ ಮಾರ್ಪಾಡು ಎಂದರೆ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸುವುದಲ್ಲ

1960 ರ ಚುನಾವಣಾಕಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾದ ನಮೂನೆ 6, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಇರುವ ಮೂಲ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಮೂನೆಯಾಗಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ನಮೂನೆ 6 ರ ಮೂಲ ರಚನೆ, ವಿಷಯಗಳು ಅಥವಾ ಅದರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ಬದಲಾಯಿಸಿಲ್ಲ. ಎಸ್‌ಐಆರ್ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತದಾರರು ನಮೂನೆ 6 ರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾದಿತ ಆದೇಶದ ಅನುಬಂಧ ಡಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಕೋರಿದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯ ನಮೂನೆಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಹೊರತು, ನಮೂನೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡಲ್ಲ. ನಮೂನೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು ಎಂದರೆ ಮೂಲ ನಮೂನೆಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಪೂರಕ ಘೋಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಎಂದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಜತೆಗೂಡಿಸುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಇವೆರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಸಮಾನ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಇಸಿಐ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ತೀರ್ಪನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಮೂನೆ 6 ರ ಮೂಲ ‘ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು’ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗದ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಎಲ್ಲೂ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ನಮೂನೆ 6 ಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದಷ್ಟೇ ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದೂ ಅದೇ ವಿಷಯದ ಕುರಿತಾಗಿದೆ.

ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ