ಮಹಾದೇವನ ಆ ಏಕೈಕ ಧಾಮ: ಇಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮಲಗಿರುವ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಶಿವ; ಕಾರಣ ತಿಳಿದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಡುತ್ತೀರಿ!
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಸುರುಟಪಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಳ್ಳಿಕೊಂಡೇಶ್ವರರ್ ದೇವಾಲಯವು ಮಹಾದೇವನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಯನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನು, ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಹಾಲಾಹಲ ವಿಷ ಕುಡಿದು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಾಗ ಮಾತಾ ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಡಲಲ್ಲಿ ತಲೆಯಿಟ್ಟು ಮಲಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅಪರೂಪದ "ಭೋಗಾನ್" ರೂಪದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಶಿವನನ್ನು 'ನೀಲಕಂಠ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಿರಿ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಶಿವನ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದರೂ, ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರವಾದ ಶಿವಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಶಿವನ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಂತಹ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ನಿಂತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮಲಗಿರುವ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ (ಶಯನ ಮುದ್ರೆ) ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೂಪವನ್ನು ‘ಭೋಗಾನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನು ಮಾತಾ ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಡಲಿನಲ್ಲಿ ತಲೆಯಿಟ್ಟು ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಅದ್ಭುತ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
ಎಲ್ಲಿದೆ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ದೇವಸ್ಥಾನ?
ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಈ ಅಪರೂಪದ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುರುಟಪಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಪಳ್ಳಿಕೊಂಡೇಶ್ವರರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ’ ಅಥವಾ ‘ಸುರುಟಪಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಕಾರಣ, ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರು ಮಹಾದೇವನ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಯನ ರೂಪವನ್ನು ಕಣ್ಣುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರ ಬುಕ್ಕರಾಯರಿಂದ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1344 ರಿಂದ 1377 ರ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹಿಂದಿರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಏನು?
‘ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ’ದ ಪ್ರಕಾರ (ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ, ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ದೇವತೆಗಳ ಮಹಾತ್ಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಪುರಾಣ), ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಥೆಯು ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮಂದರಾಚಲ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ವಾಸುಕಿ ನಾಗನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅತಿಯಾದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರದೆ ವಾಸುಕಿ ಸರ್ಪವು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಭೀಕರವಾದ ವಿಷವನ್ನು (ಹಾಲಾಹಲ) ಉಗುಳಿತು. ವಿಷದ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಶಿವನ ಮೊರೆ ಹೋದರು. ಆಗ ದಯಾಮಯಿ ಶಿವನು ‘ವಿಷಭಕರಣ ಮೂರ್ತಿ’ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆ ಭೀಕರ ವಿಷವನ್ನು ತಾನೇ ಕುಡಿದನು.
ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಡಲಿನಲ್ಲಿ ಶಿವ:
ವಿಷವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತಲೆಸುತ್ತು ಬಂದು ಆಯಾಸವಾಯಿತು. ಆಗ ಅವನು ಅಲ್ಲೇ ಮಲಗಿಕೊಂಡನು. ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಪತ್ನಿ ಮಾತಾ ಪಾರ್ವತಿಯು ಮಹಾದೇವನ ತಲೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಲಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಆ ಭೀಕರ ವಿಷವು ದೇಹದೊಳಗೆ ಇಳಿಯದಂತೆ ಶಿವನ ಕಂಠವನ್ನು (ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು) ಮೆಲ್ಲಗೆ ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿದಳು. ವಿಷವು ಗಂಟಲಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿದ ಕಾರಣ ಶಿವನ ಕಂಠವು ನೀಲ (ನೀಲಿ) ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರವೇ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ‘ನೀಲಕಂಠ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.
‘ಸುರುಟಪಲ್ಲಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಡಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ನವಗ್ರಹಗಳು ಶಿವನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಲು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದರು. ದೇವತೆಗಳ ಆ ಮಹಾ ಸಮೂಹ ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಕಾರಣ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ‘ಸುರುಟಪಲ್ಲಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು (ಸೂರುತ್ ಎಂದರೆ ದೇವತೆಗಳ ಸಮೂಹ).
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಫ್ಯಾಶನ್ಗಾಗಿ ವಜ್ರ ಧರಿಸುವ ಮುನ್ನ ಎಚ್ಚರ! ಈ ರಾಶಿಯವರು ವಜ್ರ ಧರಿಸಿದರೆ ಕಷ್ಟ ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ!
ತ್ರಯೋದಶಿ, ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಂಟು:
ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ 13 ನೇ ದಿನದಂದು (ತ್ರಯೋದಶಿ ತಿಥಿ) ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಅಮೃತ ಕಳಶದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟನಾದನು. ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆದ ದೇವತೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸುರುಟಪಲ್ಲಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು. ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಶಿವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದ ಈ ಘಟನೆಯು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನೇ ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ‘ಪ್ರದೋಷ’ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಎಂದರ್ಥ.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು:
ಈ ಪವಿತ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ‘ಸರ್ವಮಂಗಳ ಸಮೇತ ಶ್ರೀ ಪಳ್ಳಿಕೊಂಡೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿವನ ಈ ಅಪರೂಪದ ಶಯನ ರೂಪದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯರು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲೇ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗದ ಮಹಾದೇವನ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಲು, ನೀವು ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಈ ಸುರುಟಪಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಭಕ್ತರ ಸಕಲ ಕಷ್ಟಗಳೂ ದೂರಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆ.
ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
Published On - 11:27 am, Sat, 20 June 26




