ಆಷಾಢ ಮಾಸ ಶೂನ್ಯವೆಂದಾದರೆ ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ ರಥಯಾತ್ರೆ ಇದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದೇಕೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಅಸಲಿ ರಹಸ್ಯ!
ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಆಷಾಢ ಮಾಸ ವಿವಾಹ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ಹೊಸ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಉಪನಯನದಂತಹ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಹಲವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. "ಆಷಾಢ ಮಾಸವೇ ಶುಭವಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ ರಥಯಾತ್ರೆ ಇದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?" ಎಂಬುದು. ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.

ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಆಷಾಢ ಮಾಸ ವಿವಾಹ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ಹೊಸ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಉಪನಯನದಂತಹ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಮಾಸವನ್ನು’ಶೂನ್ಯ ಮಾಸ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವರ ಮನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುತೂಹಲದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ—”ಆಷಾಢ ಮಾಸವೇ ಅಶುಭ ಎಂದಾದರೆ, ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ ರಥಯಾತ್ರೆ ಇದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಏಕೆ ವೈಭವದಿಂದ ಜರುಗುತ್ತದೆ?” ಎಂಬುದು. ಈ ದೈವಿಕ ಸಂಭ್ರಮ ಕೇವಲ ಒಡಿಶಾದ ಪುರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಗರದಲ್ಲಿರುವ (Agara) ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲೂ ಸಹ ಪುರಿಯಂತೆಯೇ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಡಗರದ ರಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಶೂನ್ಯ ಮಾಸವಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಆಷಾಢದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಜಗನ್ನಾಥ ರಥೋತ್ಸವದ ಹಿಂದೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಪೌರಾಣಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅಡಗಿದೆ.
ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ರಥಯಾತ್ರೆ ನಡೆಯುವುದೇಕೆ?
ಒಡಿಶಾದ ಪುರಿಯ ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಗನ್ನಾಥ ರಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಷಾಢ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಿತೀಯ ದಿನದಂದು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿ-ವೈಭವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ದಿನದಂದು ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥ, ಬಲಭದ್ರ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರಾ ದೇವಿಯರು ತಮ್ಮ ಭವ್ಯ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಬೀದಿಗೆ ಬಂದು ಗುಂಡಿಚಾ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ಆಷಾಢ ಮಾಸವನ್ನು ಶುಭವಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದೇಕೆ?
ಆಷಾಢ ಮಾಸ ಶುಭವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅಶುಭ ಎನ್ನುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲೌಕಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನವರ ಭೌತಿಕ ಸುಖದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೇವಶಯನಿ ಏಕಾದಶಿಯ ದಿನದಿಂದ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ (ಚಾತುರ್ಮಾಸ) ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುವ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೌಕಿಕ ಸಂಭ್ರಮದ ಮದುವೆ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರ ಆರಂಭದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾನವರಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ಮಾಸ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ಸವ ಕಾಲ:
ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಷಾಢ ಮಾಸವು ಲೌಕಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆ, ಜಪ, ತಪ ಮತ್ತು ದೇವತಾರಾಧನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ತಿಂಗಳಾಗಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುವ ಮುನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಲು ರಥದ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರ ಆರಾಧನೆ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ವ್ರತಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ದಾನ-ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.
ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಈ ಪವಿತ್ರ ದಿನದಂದೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು (ಜಗನ್ನಾಥ) ಮಥುರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದನು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಸೋದರ ಬಲಭದ್ರ ಮತ್ತು ತಂಗಿ ಸುಭದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸೋದರತ್ತೆಯ ಮನೆಯಾದ ‘ಗುಂಡಿಚಾ ದೇವಸ್ಥಾನ’ಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಸಮಯವಿದು. ಈ ದೈವಿಕ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಯಾನವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ದೈವಿಕ ಸಂಕೇತ:
ಆಷಾಢ ಮಾಸವು ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಪಡೆಯುವ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಕಾಲ. ಜಗನ್ನಾಥನನ್ನು ಕೇವಲ ಮಂದಿರದ ದೇವರೆಂದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ದೇವರೆಂದೂ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೈತರು ಉತ್ತಮ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಇಳುವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಗನ್ನಾಥನ ರಥಯಾತ್ರೆ ನಡೆಯುವುದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆರಾಧನೆಯೂ ಹೌದು.
ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ




