ಆಕಾಶದಾಚೆ ಭಾರತದ ಕನಸು: ಚಂದ್ರನಿಂದ ನಭೋಮಂಡಲದವರೆಗೆ ಇಸ್ರೋ ಸವಾರಿ, ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ಪ್ಲ್ಯಾನ್ ಏನು?

ನವದೆಹಲಿ, ನವೆಂಬರ್ 03: ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ ಎಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಧನೆ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಭಾರತವೂ ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳನ ಕಕ್ಷೆ ತಲುಪಿದ ಮಂಗಳಯಾನ, ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಸಮೀಪ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಇಳಿದ ಚಂದ್ರಯಾನ-3, ಸೂರ್ಯನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆದಿತ್ಯ ಎಲ್‌1—ಭಾರತದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಈಗ ಇಸ್ರೋದ ಗುರಿ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದು.

ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಗಗನಯಾನ, ಚಂದ್ರನಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತರುವ ಯೋಜನೆ, ಸ್ವಂತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. 2029ರ ವೇಳೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಉಡಾವಣಾ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಗುರಿಯನ್ನೂ ಇಸ್ರೋ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪಯಣ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಹೇಗೆ ಸಾಗಿದೆ? ಮುಂದಿನ ಗುರಿಗಳೇನು? ಈ ಸಾಧನೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳೇನು? ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಟಿವಿ9 ಕನ್ನಡ ನಿಮ್ಮೆದುರು ತೆರದಿಡುತ್ತಿದೆ.

ಇಸ್ರೋ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪಯಣದ ಆರಂಭ

ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ 1962ರಲ್ಲಿ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಕನಸು ಕಂಡವರು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ. ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ 1969ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಂತ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳಾಗಲಿ, ಉಪಗ್ರಹಗಳಾಗಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಿದೇಶಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಸ್ವಂತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಭಾರತ ಇಂದು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಗಳವರೆಗೆ ತನ್ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪಯಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದಿನ ಸಾಧನೆಗಳು 1975 – ಆರ್ಯಭಟ: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹ. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನೆರವಿನಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

1980 – ರೋಹಿಣಿ: ಭಾರತದ ಸ್ವಂತ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹಕದ ಮೂಲಕ ಕಕ್ಷೆ ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹ.

2008 – ಚಂದ್ರಯಾನ-1: ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಣುಗಳಿರುವುದಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆ ಒದಗಿಸಿತು.

2013–14 – ಮಂಗಳಯಾನ: ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲೇ ಮಂಗಳನ ಕಕ್ಷೆ ತಲುಪಿದ ಭಾರತ, ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಏಷ್ಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು.

2019 – ಚಂದ್ರಯಾನ-2: ಆರ್ಬಿಟರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಆದರೆ ವಿಕ್ರಮ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್‌ನ ಇಳಿಯುವಿಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

2023 – ಚಂದ್ರಯಾನ-3: ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಸಮೀಪ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಇಳಿದ ಭಾರತ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಫ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ದೇಶವಾಯಿತು.

2023 – ಆದಿತ್ಯ ಎಲ್‌1: ಸೂರ್ಯನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವೀಕ್ಷಣಾ ಮಿಷನ್.

2024–25 – ಸ್ಪೇಡೆಕ್ಸ್: ಎರಡು ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವ ಡಾಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಾರತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಭವಿಷ್ಯದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಯಾನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ.

ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?

ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಾಹನವನ್ನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವುದಲ್ಲ. ಭೂಮಿಯ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ನಿಗದಿತ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ವೇಗದೊಂದಿಗೆ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Hackathon 3.0: ಇಸ್ರೋ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸುವರ್ಣವಕಾಶ; ಉಚಿತ ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್!

ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳು

ಸಿದ್ಧತೆ: ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ರಾಕೆಟ್‌ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ, ಇಂಧನ, ಎಂಜಿನ್, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಡಾವಣೆ: ರಾಕೆಟ್‌ನ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಕಾರ್ಯಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅದು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಂತಗಳ ಬೇರ್ಪಡೆ: ರಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಂತಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇಂಧನ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಬಳಕೆಯಾದ ಹಂತಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಕೆಟ್‌ನ ತೂಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಪಗ್ರಹ ಬಿಡುಗಡೆ: ನಿಗದಿತ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ವೇಗ ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ ಉಪಗ್ರಹ ರಾಕೆಟ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ತನ್ನ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ನಿಯಂತ್ರಣ: ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಉಪಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಿ, ಅದರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತ ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು

ರಾಕೆಟ್ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ PSLV ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಉಡಾವಣೆ GSLV ಭಾರೀ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉನ್ನತ ಕಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು LVM3 ಭಾರೀ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಗಗನಯಾನದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳು SSLV ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಅನ್ನು LVM3 ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಉಡಾವಣೆಗೆ SSLV ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ.

ಗಗನಯಾನ: ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಕನಸು

ಚಂದ್ರಯಾನ ಮತ್ತು ಮಂಗಳಯಾನದ ನಂತರ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಗನಯಾನ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಸ್ವದೇಶಿ ರಾಕೆಟ್ ಬಳಸಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ ಕರೆತರುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇಸ್ರೋ ಹೊಂದಿದೆ.

ಗಗನಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

– ಮೂವರು ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 400 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಕೆಳಭೂ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು. – ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವಸಹಿತ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವುದು. – ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು. – ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ ಕರೆತರುವುದು.

ಗಗನಯಾನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಮಾನವರಹಿತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಹಾರಾಟಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ರೋಬೋಟ್ ರೂಪದ ವ್ಯೋಮಮಿತ್ರವನ್ನೂ ಬಳಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. 2025ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲ ಮಾನವಸಹಿತ ಹಾರಾಟವನ್ನು 2027ರ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಗುರಿ ಇತ್ತು. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ಚಂದ್ರಯಾನ-4 ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಯಾನ-5: ಚಂದ್ರನಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತರುವ ಗುರಿ

ಚಂದ್ರಯಾನ-3ರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಇಸ್ರೋ ಚಂದ್ರನ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.

ಚಂದ್ರಯಾನ-4: ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಭೂಮಿಗೆ ತರುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಚಂದ್ರನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಭೂಮಿಗೆ ತಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಭಾರತಕ್ಕೆ ದೊರೆಯಲಿದೆ.

ಚಂದ್ರಯಾನ-5 ಅಥವಾ LUPEX: ಜಪಾನ್‌ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ JAXA ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಂಜು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಸುಮಾರು 350 ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ರೋವರ್ ಬಳಸುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ

ಭಾರತದ ಸ್ವಂತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ: 2035ರ ಗುರಿ

ಭಾರತದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ (BAS). ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿರುವ ಈ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡು ವಿವಿಧ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಔಷಧ ಸಂಶೋಧನೆ, ವಸ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಐದು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ಮೊದಲ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಅನ್ನು 2028ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು 2035ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದು ಭಾರತದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

2029ರ ವೇಳೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಉಡಾವಣಾ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು: ಇಸ್ರೋದ ಹೊಸ ಯೋಜನೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ಉಡಾವಣಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಸ್ರೋ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿ. ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು 2029ರ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಉಡಾವಣಾ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಯೋಜನೆ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ನಾಲ್ಕು ಉಡಾವಣಾ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು ಎಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

– ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ: ಈಗಾಗಲೇ ಎರಡು ಉಡಾವಣಾ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮೂರನೇ ಉಡಾವಣಾ ಪ್ಯಾಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಯೋಜನೆ ಇದೆ.

– ಕುಲಶೇಖರಪಟ್ಟಣಂ: ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತೂತುಕುಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಹೊಸ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಬಳಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ.

– ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ: ರಾಕೆಟ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಡಾವಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಹಕಾರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 25ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಉಡಾವಣಾ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳ ಗುರಿಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಉಳಿದ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳ ವಿವರವಾದ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ.

ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಂಪನಿಗಳು: ಇಸ್ರೋ ಜೊತೆ ಹೊಸ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು

ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈಗ ಇಸ್ರೋ ಜೊತೆಗೆ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳೂ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2020ರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಬಳಿಕ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ರಾಕೆಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ, ಉಪಗ್ರಹ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಂಪನಿಗಳು: – ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್: ವಿಕ್ರಮ್ ಸರಣಿಯ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. 2022ರಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮ್-ಎಸ್ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿತು.

– ಅಗ್ನಿಕುಲ್ ಕಾಸ್ಮೋಸ್: ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಅಗ್ನಿಬಾಣ್ ರಾಕೆಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಡಾವಣೆ ನಡೆಸಿತು.

– ಪಿಕ್ಸೆಲ್: ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಡೇಟಾವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ನೀಡಲು IN-SPACe ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು

ಸಾಧನೆಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪಯಣ ಸುಲಭವಾಗಿಲ್ಲ. ಹಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಮಾನವ ಸುರಕ್ಷತೆ: ಗಗನಯಾನದಲ್ಲಿ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳ ಜೀವದ ಸುರಕ್ಷತೆಯೇ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ. ರಾಕೆಟ್, ಜೀವ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಚಂದ್ರನಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತರುವುದು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತ್ಯಾಜ್ಯ: ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಾದ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳ ತುಣುಕುಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಇವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ: ದೊಡ್ಡ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಹಣಕಾಸು ಅಗತ್ಯ. ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೆಂಬಲವೂ ಬೇಕು.

ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ: ಅಮೆರಿಕ, ಚೀನಾ, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನಂತಹ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಭಾರತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಉಡಾವಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಉಡಾವಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಡಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕಿದೆ.

ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಯಶಸ್ವಿ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಭಾರತ ಈಗ ಮಾನವನನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತರುವುದು, ಸ್ವಂತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯನನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿಸುವುದು ಭಾರತದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಕನಸುಗಳಾಗಿವೆ.

ಈ ಪಯಣ ಕೇವಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ. ದೇಶದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುವ ಭಾರತ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು(FAQ’s)

ಇಸ್ರೋ ಯಾವಾಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು?

ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ 1969ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸುವುದು, ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯನ್ನಾಗಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ.

ರಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಉಪಗ್ರಹಗಳು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಲು ರಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಅಗತ್ಯ ವೇಗ ಪಡೆದು ಕಕ್ಷೆ ತಲುಪಲು ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ, ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರ, ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕ, GPS ಹಾಗೂ ನಾವಿಕ್‌ನಂತಹ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸೇವೆಗಳು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲೂ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದು.

ಗಗನಯಾನ ಯೋಜನೆ ಎಂದರೇನು?

ಗಗನಯಾನ ಭಾರತದ ಮಾನವಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನ ಯೋಜನೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಭಾರತೀಯ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 400 ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದ ಕೆಳಭೂ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮರಳಿ ಕರೆತರುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಗಳು ಯಾವುವು?

ಚಂದ್ರಯಾನ-4 ಮೂಲಕ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತರುವುದು, ಜಪಾನ್ ಸಹಯೋಗದ LUPEX ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು, ಗಗನಯಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಗಳಾಗಿವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ