ಹೊಸ ಚರಿತ್ರೆ… RCB ಅಲ್ಲ, ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ನಂಬರ್ 1
ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಐಪಿಎಲ್, ಈಗ ಜಾಗತಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಕ್ರೀಡಾ ಬಿಸಿನೆಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ 'ಸ್ಪೋರ್ಟಿಕೊ' ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡಗಳು ಗಳಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಅವುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿದೆ.
Updated on: Oct 29, 2026 | 10:01 AM
ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಕೇವಲ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಟೂರ್ನಿಯಾಗಿರದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ‘ಸ್ಪೋರ್ಟಿಕೊ’ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡಗಳು ಗಳಿಸುವ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗಗನಕ್ಕೇರಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೌಲ್ಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ತಂಡವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ರೆವೆನ್ಯೂ ಮಲ್ಟಿಪಲ್ನಲ್ಲಿ ನಂಬರ್ ಒನ್:
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು, ಅದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಗಳಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ‘ರೆವೆನ್ಯೂ ಮಲ್ಟಿಪಲ್’ ಅಥವಾ ‘ಆದಾಯದ ಮೌಲ್ಯದ ಅನುಪಾತ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಪೋರ್ಟಿಕೊ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ರೆವೆನ್ಯೂ ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ದೈತ್ಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಐಪಿಎಲ್ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡವೊಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ₹100 ಕೋಟಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿದರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೌಲ್ಯ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹2,290 ಕೋಟಿ (ಅಂದರೆ 22.9 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು) ಆಗಿರುತ್ತದೆ!
ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳಾದ ಅಮೆರಿಕದ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ (NBA) ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ (NFL) ತಂಡಗಳ ಮೌಲ್ಯವು ಅವುಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಕೇವಲ 12 ರಿಂದ 14 ಪಟ್ಟು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಐಪಿಎಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದು ಬರೋಬ್ಬರಿ 23 ಪಟ್ಟುಗೆ (22.9) ತಲುಪಿದೆ.
ಐಪಿಎಲ್‌ನ ಸರಾಸರಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (ಸ್ಪೋರ್ಟಿಕೊ):
- ಸರಾಸರಿ ಮೌಲ್ಯ: ₹16,176 ಕೋಟಿ
- ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ: ₹708 ಕೋಟಿ
- ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಅನುಪಾತ: 22.9
ಈ ಅನುಪಾತವು ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳಾದ NBA (14.6), WNBA (13.6) ಮತ್ತು NFL (12.7) ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪೋರ್ಟಿಕೊ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ನಂಬರ್ 1!
ಐಪಿಎಲ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತ ತಂಡವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದು, ಇದರ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ₹19,980 ಕೋಟಿ ಆಗಿದೆ. ಆ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು (₹17,600 ಕೋಟಿ) ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (₹16,650 ಕೋಟಿ) ತಂಡಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಐಪಿಎಲ್‌ನ 10 ತಂಡಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ (ಸ್ಪೋರ್ಟಿಕೊ):
| ಸ್ಥಾನ | ತಂಡದ ಹೆಸರು | ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ |
|---|---|---|
| 1 | ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ (MI) | ₹19,980 ಕೋಟಿ |
| 2 | ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು (RCB) | ₹17,600 ಕೋಟಿ |
| 3 | ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (CSK) | ₹16,650 ಕೋಟಿ |
| 4 | ಕೋಲ್ಕತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್ (KKR) | ₹16,460 ಕೋಟಿ |
| 5 | ಡೆಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ (DC) | ₹15,700 ಕೋಟಿ |
| 6 | ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ (RR) | ₹15,200 ಕೋಟಿ |
| 7 | ಸನ್‌ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ (SRH) | ₹14,700 ಕೋಟಿ |
| 8 | ಗುಜರಾತ್ ಟೈಟಾನ್ಸ್ (GT) | ₹14,200 ಕೋಟಿ |
| 9 | ಪಂಜಾಬ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (PBKS) | ₹13,800 ಕೋಟಿ |
| 10 | ಲಕ್ನೋ ಸೂಪರ್ ಜೈಂಟ್ಸ್ (LSG) | ₹12,600 ಕೋಟಿ |
ಐಪಿಎಲ್ ಮೌಲ್ಯ ಇಷ್ಟೊಂದು ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಕಡಿಮೆ ಆಟಗಾರರ ವೆಚ್ಚ: ಎನ್‌ಬಿಎ ಅಥವಾ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಲೀಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟನ್ನು ಆಟಗಾರರ ವೇತನಕ್ಕೆ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಐಪಿಎಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಸಿಐ ವಿಧಿಸಿರುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸ್ಯಾಲರಿ ಕ್ಯಾಪ್ (ಸುಮಾರು ₹135 ಕೋಟಿ) ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಆಟಗಾರರ ವೆಚ್ಚವು ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದ ಕೇವಲ ಶೇ. 10 ರಿಂದ 20 ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಶೇ. 30 ರಿಂದ 40 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಲಾಭ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಸುರಕ್ಷಿತ ಆದಾಯದ ಮಾದರಿ: ಬಿಸಿಸಿಐ ತಾನು ಗಳಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಸಾರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆದಾಯದ ಶೇ. 75 ರಷ್ಟನ್ನು ಎಲ್ಲಾ 10 ತಂಡಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಐಪಿಎಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಂಡ ಲೀಗ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬೀಳುವ ಭಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯದ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ತಂಡಗಳ ಮಿತಿ: ಭಾರತದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಕೇವಲ 10 ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡಗಳು ಮಾತ್ರ. ಹೊಸ ತಂಡಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ ಸದ್ಯಕ್ಕಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡವನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ಒಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: WPLನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸ: ಯಾರು ಈ ಉಮಾ ಕಾಶ್ವಿ?
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕೇವಲ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಮನರಂಜನೆಯಾಗಿದ್ದ ಐಪಿಎಲ್, ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಆಳುವ ಬೃಹತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದೆ. ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಐಪಿಎಲ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ಇಂದು ಕೇವಲ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಪಾಲಿಗೆ ನಿರಂತರ ಲಾಭ ತಂದುಕೊಡುವ ‘ಚಿನ್ನದ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಕೋಳಿಗಳಾಗಿ’ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಐಪಿಎಲ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಸುನಾಮಿ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
